Motosiklet satışları ve ‘mikro mobilite’ denilen yani bireysel kolay ulaşım aracı satışlarında büyük bir artış yaşanıyor. Sektöre yön veren Motosiklet Endüstrisi Derneği Başkanı Başarı Erbaş ile önemli açıklamalarda bulundu.
İç İşleri Bakanı Süleyman Soylu’nun B sınıfı ehliyette 125 cc ve altı motorlu araçların kullanılabileceği açıklamalarının yanı sıra, bayilerin stokçuluk iddiaları ve global markaların yatırım hedeflerini konuştuk.
MOTED sektörde çok büyük etkisi olan bir dernek ve itibarı da yüksek. Ayrıca hükümete, düzenlediğiniz çalıştayları sunduğunuzda bir karşılığı da oluyor. MOTED nasıl doğdu?
2004 yılında doğdu. Temel ihtiyaçta motosiklet kültürünü nasıl yayabiliriz ve sektör nasıl hareket ediyor belirli bir grup üretici ve ithalatçı bir araya gelerek 2004 yılında kurduk. Uzunca bir süre çok uğraştık ama uzunca bir süre devlete kendimizi anlatmakta geride kaldık. Ondan sonra markalarla birleşip "biz nerede hata yapıyoruz" noktasını araştırdık ve sonrasında son 5 yılda MOTED'in önemi kat kat arttı. Bunun önemli noktalarından biri de doğru analiz yapmak oldu. Biz bireysel olarak bakanlıklara gidip bunu anlatmak istiyoruz, bunu anlatmak istiyoruz diye talep ve önerilerde bulunuyorduk. Ama anladık ki talep ve önerilerden ilk önce taleplere karşı çözüm de sunmak gerekiyor. Biz kendimizi nasıl dinletiriz konusunda şuna karar verdik; Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nde Otomotiv meclisine üye olduk. Kendimizi ön plana çıkardık ve bakanlıklar tarafından tanınır hale geldik. Karar alıcı, görüş bildirici ve öneri verici hale geldik. Görüşler artık ilk önce MOTED'e soruluyor. Bunlar hep emek emek ördüğümüz unsurlar. Biliyorsunuz Türkiye'de katil bariyer hikayesi vardı. Bakanlıkla yaptığımız görüşmeler neticesinde bu bariyerlerin değiştirilmesini sağlamaya başladık. 35-50 kilometrelik bir alan tamamlandı. Önümüzdeki sene 100 kilometrelik bir alan bu bariyerlerle kaplanmış olacak. Bunların dışında bakanlıklarla yaptığımız çalışmalar, siz de biliyorsunuz 125 cc'ye kadar B sınıfı ehliyetle kullanımı ile ilgili çalışmalar ve yakın bir gelecekte yine 125 cc'ye kadar MTV vergisinin alınmaması konusu var. Bunlar yavaş yavaş gelecek gündeme.
125 cc'ye kadar da 125 dahil mi?
125 cc dahil evet.
Motosiklet sektörü inanılmaz bir ivmeyle çoğalıyor. MOTED'in paylaştığı rakamlarda da görüyoruz ki yılı çok yüksek bir rakamla kapatıcağını öngörüyoruz şuanda. Türkiye sizce buna hazır mı?
Yavaş yavaş hazırlanıyoruz aslında buna. Bu pandemi döneminde tetiklendi. İnsanların toplu taşımayı kullanmaması, online işlerin gelişmesi, e ticaret ve lojistik sektörünün gelişmesi ile sektörün motosiklet üzerinden hızlı çözümü ile motosiklet kullanımı arttı. Ardından da bireysel kullanıcı mikro mobiliteyi çözdü. Mikromobilitede de gördüler ki scooterlerla biryerlere gidebilen kişiler gördüler ki motosiklet de var hayatımızda ve bir yerden bir yere hızla gidilebilir. Trafik içinde de kullanılmaya başlandı. Motosiklet satışları da artmaya başladı. Eskiden motosiklet tehlikeli araç derken şidi motosiklet A noktasından B noktasına en kolay, ucuz ve ekonomik gidilebilecek bir araç haline geldi. Motosiklet satışlarını tetikleyen ikinci bir nokta da ekonomik düzenin bozulması oldu. İnsanlar biraz daha yatırım aracı olarak görüyorlar. Küçük miktarda yatırım yapmak isteyen motosiklete de yöneliyor.
Global markaların da Türkiye'ye bakışını etkileyecek bir durum oldu bu. Şuanda sizce Türkiye'de nasıl bakıyor? Yatırım planları ile ilgili ilginiz var mı?
Yayınladığımız raporlarda motosiklet satışları çok yüksek ve markaların baktıkları şey de Türkiye'nin sektörde büyüme trendi içinde olduğu. Biz de bunoktada satışların artacağını düşünüyoruz. Biz de alınan kararlar uygulanmaya başladığında sektör desteklendiği taktirde bu 400 bin rakamları 600 bin, 800 bin hatta 1 milyona kadar yükseleceğini öngörüyoruz. 1 milyon tane motosiklet satılması demek bu ülkeye ciddi bir yatırım gelmesi demek. Bir çok markanın yatırım yapmak amacıyla Türkiye'yi seçtiğini görebiliyoruz. En az 3 büyük markanın Türkiye'de yatırım yapmaya hazırlandığını söyleyebilirim. Bu hem yabancıyı çekiyor hem de yerli üreticinin iştahını kabartıyor. Türkiye çok merkezi bir notada. Çin'de ürettiğiniz bir malın Avrupa'ya gitmesi 4 buçuk ay sürerken Türkiye'den bir haftada istediğiniz ülkeye ulaştırabiliyorsunuz. Coğrafi aavantajlarımızı ve Avrupa Birliği avantajlarımızı kullanabilirsek Türkiye'nin ileride bir motosiklet üssü haline gelmesini ümit ediyoruz.
Çalıştay sonrası hükümetten talepleriniz vardı. Bu taleplerden en önemlisi de 125 cc ve altı sınıfı motorları B sınıfı ehliyetle kullanmaktı. Geçtiğimiz hafta İç İşleri Bakanı Süleyman Soylu bir açıklama yaptı. Soylu 'Bundan sonra 125 cc ve altı motosiklet kullanılması halinde B sınıfı ehliyet kullanılması üzerinde biz çalışıyoruz ve yakın zamanda da bunu hayata geçirmeyi düşünüyoruz' şeklinde bir açıklama yaptı. Nasıl değerlendiriyorsunuz?
Bu çalıştayımızda en önem verdiğimiz maddelerden bir tanesiydi. Bakanlık da bu konuya çok önem verdiği için onların da desteğini çok yakından aldık. Sayın Soylu da ani bir kararla açıkladık. Önümüzdeki hafta Milli Eğitim Bakanlığı ile bir randevumuz var. Bu mevzuatın altını oluşturacağız. İşte kimler alabilecek, ehliyetlerin kapsamları nasıl olacak, eğitimin süresi ve bu eğitimleri hangi kurumlar verebilecek şeklinde çalışmalar yapılacak. Önümüzdeki hafta bu konuları masaya yatırıp istişare yapacağız. Çok kısa bir zaman dilimi içinde bu olay yürürlüğe girecek. Hemen ardından da MTV konusuna değineceğiz. Böylece sektörün önü çok açılmış olacak.
Ne zaman hayata geçecek?
Bundan sonrası çok çabuk olur. Ben şahsım adına Eylül ayında bu işin tamamen bitmiş ve herkesin bu şekilde motosiklet kullanabilmesini diliyorum.
Çalıştayda vergi dilimleri ve hız başlıkları vardı. Bunlarla ilgili bir gelişme var mı?
Bunların hepsi çok önemli. Başlıca önemlilerden bir tanesi ÖTV konusu. Biz 250 cc'ye sıkışmış durumdayız. 250 cc de aslında belli başlı ülkeler için üretilen motosikletler biz istiyoruz ki 250 cc baremini 500'ye çıkartalım. Biraz daha kaliteli bir yol yapmak isteyen akadaşlara da bir fırsat tanıyalım. O yüzden de 500 cc baremine getirmek istiyoruz. Böylelikle daha kaliteli ve daha ucuz motosikletler Türkiye'de kullanılabilir hale gelsin. Motosikletler trafikte otomobillerden 10 kilometre aşağı düşük hızda ilerliyor bu aslında trafiği çok tehlikeye sokan bir durum. Özellikle motosikletçinin hayatını tehlikeye sokan bir durum. Bununla ilgili de bir girişimimiz var. Daire başkanı ile yakın zamanda bir görüşmemiz var. İlgili bakanlıklarla birlikte ortak çalıştığımız bir durum. Bu yanlış da inşallah kısa zamanda düzelecek.
Son olarak sektörün derdi olan, stokçulukla ilgili düşüncelerinizi ve ön gördüğünüz bir düzelme zamanı var mı öğrenebilir miyiz?
Burada en önemli konu arz talep dengesinin bozulmuş olması ve insanların bunu yatırım olarak görmesi. Çok güzel bir deyim vardır bilirsiniz. Bugünün pahalısı yarının ucuzu. Gelen malın anında satılması insanları daha çok kazanmaya itiyor. Malesef bunları biz de yaşıyoruz görüyoruz. Arz talep dengesinin bozulması ile ilgili öyle bir durum var. Ancak bu durum sürdürülebilir değil. Arz talep dengesi oturduğunda mevcut durum düzelecektir aslında. Burada da mevzuatta yeni bir değişiklik yapıldı. Biz geöen hafta yayınladık. Mevzuat gereği bu işleri yapan bayiler ikinci ekde satış yetkilerini kaybetme durumları var. Bundan sonra çok dikkat etmek gerekiyor. Bu da fırsatçılığın önüne geçen bir adım oldu bence. Buradan baktığımızda artık yavaş yavaş bu fırsatçılığın sona ereceğini düşünüyoruz. Bunlara düzenleme getiren bir mezvuat yürürlüğe girdi. Sitelerde görünen fiyatlara kimse aldanmasın. Bayilerden doğru bilgi alsın. Böylelikle bu işin önüne geçebiliriz diye düşünüyorum.
