"Toplantımızın ve aldığımız kararların, Suriyeli kardeşlerimiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum." sözleriyle konuşmasına başlayan Erdoğan, "Sahada tam olarak ateşkesin sağlanması ve hakim kılınması ile akan kanın bir an önce durdurulması hedefimiz var." dedi.
Erdoğan, "Suriye ihtilafının küresel bir sorun haline dönüşmesinin en önemli sebebi, uluslararası toplumun meseleyi yeterince sahiplenmemesidir." ifadesini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bugün gerçekten verimli ve samimi istişareler gerçekleştirdik." diyerek şöyle konuştu:
"Suriye halkının meşru talepleri doğrultusunda bir siyasi çözüme ulaşılmasını, ülkede istikrarın sağlanması noktasında neler yapılabilir, bunları ele alma fırsatını bulduk. Çok uzun bir dönem Suriye krizinden kaynaklanan sıkıntıların yükünü, Suriyeli sivillerle komşu ülkeler, çekmek zorunda kalmıştır. Bugün Fransa ve Almanya'nın da katılımıyla Astana'da yakalanan sinerjiyi daha ileriye taşıyabileceğimizi gördük. Erdoğan: "Birçok ülke, durumun vahametini (Suriye) krizin etkileri sınırlarına ulaşınca idrak edebilmiştir, bu kayıtsızlığa son verilmesi gerekiyor."
"Suriyeli mültecilerin geri dönüşü konusunu ele aldık"
Erdoğan, "Gerek 4 ülke arasında gerekse uluslararası toplum düzeyinde iş birliğinin artırılması noktasında mutabık kaldık. Anayasa Komitesinin kuruluş sürecinin en kısa sürede şartları gözeterek, tamamlanması çağrısında bulunduk. Suriye halkına insani yardımın sürdürülmesi gerektiği konusunda mutabık kaldık. Bugün Suriyeli mültecilerin ülkelerine geri dönüşü konusunu da ele aldık. Geri dönüş sürecinin, uluslararası hukuka uygun olarak, gönüllülük esasına göre, güvenli biçimde ve BM ile eş güdüm halinde yürütülmesi gerektiği hususunda fikir birliğine vardık." açıklamasında bulundu.
"Tehditleri kaynağında bertaraf edeceğiz"
"Fırat'ın batısında olduğu gibi doğusunda da milli güvenliğimize yönelik tehditleri kaynağında bertaraf etmeyi sürdüreceğiz." diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Türkiye, ne sınırlarında ne de Suriye'nin herhangi bir bölgesinde terör gruplarının palazlanmasına müsamaha göstermeyecektir." diye konuştu.
Suriye konusunda çağrıda bulunan Erdoğan şu açıklamalarda bulundu:
"Zirve katılımcıları olarak gerek sahadaki durumun iyileştirilmesine gerek siyasi süreçte ilerleme sağlanmasına yönelik çabalarımızı artıracağımıza inanıyorum. Diğer ülkeleri de bu gayretlere destek vermeye çağırıyorum. Soruna çözüm bulmaya yönelik mücadelemizi hem Astana platformunda hem de bugünkü gibi daha geniş platformlarda sürdürmekte kararlıyız."
Erdoğan Suriyeli sığınmacılara yardım konusunda da "Adil yük paylaşımı hususunda AB'nin taahhütlerinin yerine getirilmesini beklediğimizi hatırlatmak isterim." dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Şüphesiz ki bu kararlılığımız aynı şekilde Astana sürecinin bir diğer üyesi konumunda olan İran'ı da ilgilendirmektedir. Bu attığımız adımdan, yaptığımız görüşmelerden tabii ki İran'ı da bilgilendireceğiz." şeklinde konuştu.
"Aşırı radikal güçler Türkiye tarafından kontrol altına alındı"
Daha sonra basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Erdoğan, "Esed'in durumu ne olacak? Buradaki irade kişilere ait bir irade değildir. Suriye halkı onunla ilgili karar verecektir." dedi.
Erdoğan, şu açıklamalarda bulundu:
"İdlib muhtırasındaki dikkat çeken konu, aşırı radikal güçlerin Türkiye tarafından kontrol altına alınmasıdır. Ama bunun dışında da rejimin aynı şekilde 15-20 kilometrelik o bölgede herhangi bir tehdidini kaldırma sürecini de Rusya Federasyonunun kendi kontrolü altına almış olmasıdır.
Bütün mesele burada ağır silahların İdlib merkezinden tamamen çekilerek bunların merkezde, sivil halkı rahatsız etmemesinin sağlanmasıdır. Bütün hedefimiz buradaki sivil halkın huzurunu sağlamaktır, nitekim şu ana kadar da yaklaşık 60 bin kişinin İdlib'e dönmüş olması bu sürecin başarısıdır. Bunun için Sayın Putin'e de teşekkür ediyorum. Burada gayreti olan bütün arkadaşlarımıza ayrıca teşekkür ediyorum."
Kaşıkçı cinayeti
Kaşıkçı cinayetine ilişkin de soruları yanıtlayan Erdoğan, "İkili görüşmelerimizde bu konuyu ele aldık ve gerekli bilgileri kendilerine verdim." dedi.
Erdoğan, "18 kişiyi Türkiye'ye kimler gönderdi? Bunun cevabını Suudi yetkililerin vermesi gerekir. Emniyet, istihbarat ve yargı teşkilatımızın çalışmaları bitmedi, aynı hassasiyetle sürüyor. Bir açıklama Suudi Arabistan'ın yetkili mercilerinden geldi. O da Türkiye'deki yerli iş birlikçilere cesedin teslim edildiğine dair veya onlarla farklı bir iş birliğine girmek suretiyle böyle bir adımın atıldığı söylendi. O zaman bu yerli iş birlikçi kimdir, bunu da yine bu açıklamayı yapan kişi veya kişilerin ortaya koyması gerekmektedir." diye konuştu.