Yeni Birlik Barzani yönetimine karşı kritik hamle: Habur'un Batısına yeni sınır kapısı ve güzergah

Barzani yönetimine karşı kritik hamle: Habur'un Batısına yeni sınır kapısı ve güzergah

Türkiye'den gayrimeşru referandum sonrası Barzani yönetimine karşı bir hamle daha geldi.

ANKARA (YENİBİRLİK)

Başbakan Binali Yıldırım Habur sınır kapısının Irak merkezi yönetimine teslim edilmesi çalışmalarının sürdüğünü, Habur’un batısından yeni bir sınır kapısı ve güzergah daha açılacağını belirtti. Yıldırım, Türkiye, İran ve Irak’ın bölgenin huzuru, güvenliği, terörle mücadele için daha etkin çalışma içerisinde olacağını belirtti.

Başbakan Binali Yıldırım, Somali Başbakanı Hasan Ali Hayri’yi Çankaya Köşkü’nde kabul etti. Yıldırım, baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

SINIR KAPILARININ KONTROLÜ MERKEZİ YÖNETİMDE OLACAK

Irak Başbakanı Haydar el-İbadi’nin Türkiye ziyareti hatırlatılarak, “Kuzey Irak yönetiminin baypas edileceği alternatif bir güzergahtan bahsediliyordu, bu konuda somut bir plan konuşuldu mu?” sorusuna Yıldırım şöyle yanıt verdi: “Irak Anayasası’na göre, hudut kapılarının yönetimi, kontrolü merkezi hükümete aittir. Bu çerçevede Irak hükümeti de havaalanlarının, hudut kapılarının kuzey bölgesel yönetiminden alınarak, kendi kontrollerine geçmesi için bir çalışma başlatmıştır. Bu konuda biz, Merkezi Irak Hükümeti’nin bu talebine yönelik gerekli desteği veriyoruz. Dolayısıyla Irak’a ana girişimiz olan Habur kapısının, Halil İbrahim kapısının Irak Merkezi İdaresi’ne teslim edilmesi konusunda birlikte çalışıyoruz. Tabii bu sınır kapısının kontrolünün Irak Merkezi Hükümetine geçmesiyle beraber mevcut güzergah Kuzey Irak’tan devam etmekte ve oradan Kerkük’e, Bağdat’a uzanmaktadır. Bunun yanı sıra yine Habur’un biraz daha batısından yeni bir güzergahın da açılması konusunu görüştük. Irak tarafı da müspet bakıyor ve bu kapının açılması konusunda da birlikte çalışacağız. Bunun kararını da aldık.”

“YAPTIKLARI TAHRİBATI TELAFİ ETMEYECEK”

Başbakan Yıldırım, Barzani yönetiminden gelen referandum sonuçlarını dondurma talebiyle ilgili soruya da yanıt verdi. “Kuzey Irak yönetimi ne karar alırsa alsın, artık bugün geldiğimiz noktada onların alacağı kararın yaptıkları tahribatı telafi edecek bir sonuç doğurmayacağı aşikardır” diyen Yıldırım, yaptıkları yanlış hesabın Ankara, Bağdat ve Tahran’dan geri döndüğünü kaydetti. Yıldırım, “bundan sonra İran, Türkiye, Irak olarak bölgenin huzuru, güvenliği, terörle mücadele için daha etkin bir çalışma içerisinde olacağız” diye konuştu.

“SOMALİ İLE DAYANIŞMAYI SÜRDÜRECEĞİZ”

Yeni dönemde Somali Başbakanı olarak görev alan Hasan Ali Hayri’nin Türkiye’ye ilk resmi ziyaretini gerçekleştirdiğine değinen Yıldırım, üst düzey ziyaretlerin iki ülke arasındaki iyi ilişkilerin daha da ileriye taşınmasına vesile olduğunu kaydetti. Yıldırım, Somali Başbakanı Hayri’yi, daha önce ağırlamayı planladıklarını ancak 14 Ekim’de Mogadişu’da yaşanan terör saldırısı nedeniyle ziyaretin ertelendiğini bildirdi. Türkiye’nin zor ve iyi günlerde Somali ile dayanışmayı sürdürdüğünü, sürdürmeye devam edeceğini vurgulayan Yıldırım, “söz konusu saldırıdan hemen sonra Sağlık Bakanımızı bir uzmanlar heyetiyle beraber tıbbi malzemeyle ve insani yardımlarla hemen Mogadişu’ya gönderdik. Orada terör hadisesinden etkilenenler için gerekli çalışmayı yaptılar. Gelirken de 35 yaralıyı ülkemize getirdik. Yaralıların burada refakatçileriyle birlikte tedavilerine başlandı” dedi.

STRATEJİK ORTAKLIĞI TEMEL ALAN YENİ İŞ BİRLİĞİ MODELİ

Baş başa ve heyetler arası görüşmelerde, ikili ilişkilerin tüm yönleriyle ele alındığını aktaran Yıldırım, özellikle iki ülke arasında güvenlik ve terörle mücadele konusunda var olan iş birliğinin daha da etkin hale getirilebilmesi konusunun değerlendirildiğini bildirdi.

Yıldırım, şunları söyledi: “Somali ile stratejik ortaklığı temel alan yeni iş birliği modelini benimsemiş durumdayız. Buna yönelik adımları atacağız. 2011 yılında devlet kurumlarının inşası başta olmak üzere güvenlik, kalkınma çabalarına ülkemiz, Somali’de çok önemli katkı vermiştir. Amacımız, kendi ayakları üzerinde durabilen, uluslararası toplumda hak ettiği yeri almış bir Somali devletinin oluşmasıdır. Bunun için bundan sonra da çabalarımız aynı şekilde devam edecektir.”

“ERDOĞAN’IN ZİYARETİ DÖNÜM NOKTASI OLDU”

2011 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Başbakanlığı döneminde Somali’ye yaptığı ziyaretin önemine vurgu yapan Yıldırım, “bütün dünyanın ‘artık Somali’de umut yok’ dediği bir anda oraya ziyaret gerçekleştirmiş ve dünyanın dikkatini Somali’ye çekmiştir. Ondan sonra uluslararası toplumun, diğer ülkelerin de Somali ile ilgili tutumları, davranışları ciddi anlamda olumlu yönde değişmeye başlamıştır. Bunun sonucu geçtiğimiz şubat ayında barış içinde seçimlerle yeni bir iktidar değişikliği gerçekleşmiş ve bu değişimle birlikte demokratik olgunluğun artık Somali’de yer ettiğini bir kez daha görmüş olduk” dedi.

“SOMALİ’NİN TEK SES, TEK VÜCUT HALİNE GELMESİ ÖNEMLİ”

Başbakan Yıldırım, Somali’de gelecek dönemde federal hükümetle federe yönetimler arasındaki uyum ve iş birliğinin daha da güçlendirilmesinin, ülkenin geleceği ve ülke çıkarları için tek ses, tek vücut haline gelinmesinin önemine dikkati çekerek, diğer yandan terörle mücadele mimarisinin yeniden oluşturulması, altyapı hizmetlerinin geliştirilmesi, reformların hayata geçirilmesi ve anayasa konusunun ele alınması gerektiğini vurguladı. Somali yönetiminin liderliğinde, uluslararası toplumun katkılarıyla sahada yürütülecek somut çalışmalarla bu meselelerin üzerinden gelinmesinin mümkün olacağını belirten Yıldırım, şöyle devam etti: “Şüphesiz uluslararası bir askeri varlığın, Somali’de ilanihaye barışı ve güvenliği sağlaması mümkün değildir. Şu anda Afrika Birliği Barış Gücü bir görev ifa ediyor ama bunun sürdürülebilir bir konu olmadığı, asıl güvenliğin ülke içinde oluşturulacak barış ve kardeşlik ortamıyla ve güvenlik altyapısının geliştirilmesiyle mümkün olacağını biliyoruz. Bu doğrultuda Türkiye’nin, ülkede tesis ettiği eğitim altyapısı, eğitim imkanları marifetiyle gerekli eğitimleri vermeye ve bu anlamda güvenliği sağlama yönündeki gayretlerinize sonuna kadar destek olduğunu hazır olduğunu ifade etmek isterim.”

TÜRKİYE’NİN YARDIMLARI DEVAM EDECEK

Başbakan Yıldırım, Somali başta olmak üzere Doğu Afrika, Yemen ve Ortadoğu’da yaşanan iç karışıklıkların yanı sıra Afrika’daki kuraklığın, gelecek yıllar için şartları daha da olumsuz hale getirdiğini söyledi. Türkiye’nin, Somali ile dayanışmasını her alanda güçlendirdiğini, Türk Kızılayı, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) gibi sivil toplum örgütleriyle insani projelere, sosyal sorumluluk projelerine önem verdiğini söyleyen Yıldırım, TİKA’nın, Cevher bölgesinde başlattığı projeyi hatırlattı. Projeyle bölgede tarımsal üretimin artırılması, yerel halka istihdam sağlanması ve gelir yaratılmasının amaçlandığını vurgulayan Yıldırım, “Tabii bu, küçük bir başlangıçtır. Büyük sonuçların küçük adımlarla elde edileceği unutulmamalıdır. Bu bakımdan şartlar ne olursa olsun, Türkiye bir yandan insani yardım ve dayanışma içinde olurken, diğer yandan da ülkede huzurun, güvenliğin, birliğin, beraberliğin sağlanması için elinden gelen gayreti gösterecektir.” diye konuştu. Yıldırım, Türkiye’nin, İslam İşbirliği Teşkilatının dönem başkanı olması dolayısıyla teşkilata mensup ülkeler üzerinde de Somali’nin geleceğe yönelik ihtiyaçları ve güçlendirilmesi konusunda gerekli telkinleri yaptığını belirtti. Somali ve Türkiye’nin kardeş iki ülke olduğuna değinen Yıldırım, “Somali’de yaşayan kardeşlerimizin, orada yaşayan insanların daha iyi yarınlar için daha güvenli gelecek için ihtiyaçları olan her türlü desteği, dayanışma içinde zatıalinize, cumhurbaşkanına ve temsil ettiğiniz hükümete vermeye devam edeceğiz.” dedi.

“TERÖRLE MÜCADELESİNDE SOMALİ’NİN YANINDAYIZ”

Yıldırım, Türkiye’nin yıllarca terörle mücadele ettiğini ve terörün bir ülkenin geleceği için ne kadar büyük bir tehlike olduğunu en iyi bilen ülke olduğunu belirtti. Yıldırım şunları vurguladı: “Acı çekmiş, yıllarca terörle mücadele eden bir ülke olarak Türkiye, terörün bir ülkenin geleceği için ne kadar büyük bir tehlike olduğunu en iyi bilen ülkedir. Bu bakımdan Somali’nin terörle mücadelesinde her bakımdan yanındayız, yanında olmaya devam edeceğiz. Ülkede güvenliğin, devlet otoritesinin sağlanması adına bizden talep edilecek her türlü desteği vermeye devam edeceğiz. Bunda hiçbir tereddüt yok.”

 “TÜRKİYE’NİN DESTEKLERİNİ İLELEBET UNUTMAYACAĞIZ”

Somali Başbakanı Hasan Ali Hayri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2011’de Somali’ye yaptığı ziyaretin ülke için fırsat kapıları açtığını belirterek, ”Türkiye’nin destekleri bizim tarih kitaplarımızda yazılı kalacak ve ilelebet unutmayacağımız destekler olacak” dedi.  İki ülke arasındaki ilişkilerin 2011’den bu yana giderek artan şekilde seyrettiğini belirten Hayri, “Bu ilişki, ihtiyaç anında oluşan bir ilişki olarak başladı. İhtiyaç hali de her zaman unutulması zor anlardır. Kişilerin kalplerinde yer alır.” ifadesini kullandı. Hayri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2011’de Somali’ye yaptığı ziyareti hatırlatarak, şöyle devam etti: “Sayın Cumhurbaşkanı Mogadişu’ya 2011’de dünyanın en büyük insani krizi sırasında geldiğinde Somali halkının kalbi bunu çok büyük bir şevkle karşıladı. Bunu takip eden yıllarda güvenlikle ilgili sorunlarımız ve artan krizde Türkiye ve Türk halkı yanımızda oldu. Bu tarihten beri devletimizi inşa etmeye devam ediyoruz. Hükümetiniz tarafından bir havaalanı inşa edildi. Sayın Cumhurbaşkanı’nın 2011’deki ziyareti sayesinde bir hastane, yollar inşa edildi, iş olanakları geliştirildi ama aynı zamanda bu ziyaret bize fırsat kapıları açtı. Bu dönemden itibaren de ilerleyen bir ilişki başladı.” 

THY’nin direkt uçuşları sayesinde Somali’nin dünyaya açıldığını vurgulayan Hayri, bütün bunların Somali halkı için çok büyük adımlar olduğunu söyledi. Hayri, “Somali halkı bunları hiçbir zaman unutmayacak.” dedi. Hayri, Somali’de iki hafta önce düzenlenen ve 300’den fazla kişinin hayatını kaybetmesine yol açan terör saldırısını hatırlatarak, şunları dile getirdi: “Bu saldırıdan sonra yine çok ihtiyaç duyduğumuz anda bizi kurtarmaya geldiniz. Bize ilk cevap veren ülkelerden oldunuz. Ertesi sabah sağlık bakanınız oradaydı. Beraberinde sağlık çalışanları ve malzemeler getirildi. İlk yaralıları siz Türkiye’ye taşıdınız. Bu dayanışma için müteşekkiriz. Somali halkı sonsuza kadar size borçlu olacağımızı ifade ediyorum.” Gelişmekte olan ve destek talep eden bir ülke olduklarının altını çizen Hayri, “Türkiye’nin destekleri bizim tarih kitaplarımızda yazılı kalacak ve ilelebet unutmayacağımız destekler olacak” ifadesini kullandı. Hayri, Başbakan Yıldırım ile görüşmelerinde terörle mücadele, güvenlik, ekonomik büyüme, altyapı çalışmaları gibi konuları ele aldıklarını söyledi. Başbakan Hayri, “Aynı zamanda uzun dönemli stratejik iş birliğini nasıl oluşturabileceğimizi konuştuk. Somali, çok geniş kaynaklar ve fırsatlar sunuyor. Biz ülkemizi yeniden inşa etmek istiyoruz. Dünyanın bizi acı içinde değil, umut içinde ve refah için bir fırsat olarak görmesini istiyoruz. Türk kardeşlerimizin de bu bakış açısına sahip olmalarını şükranla karşılıyoruz” dedi.