Suriye'de devrik Beşşar Esed rejiminden kalan nükleer materyallerin geleceği, bölgede uzun süredir yürütülen gizli diplomasinin ardından netlik kazandı. ABD merkezli haber platformu Axios'un üst düzey ABD'li ve İsrailli yetkililere dayandırdığı bilgilere göre Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), Suriye'deki gizli bir tesiste muhafaza edilen nükleer maddeleri ülkeden tahliye etmek üzere hazırlıklara başladı.
Krizin merkezinde, geçmişte vurulan El Kibar nükleer reaktör projesiyle bağlantılı materyallerin tutulduğu iddia edilen "Site 99" adlı tesis yer alıyor. İsrailli yetkililerin, söz konusu maddelerin tesisten temizlenmemesi halinde bölgeye askeri hava harekatı düzenleyebilecekleri yönünde Washington'ı uyardığı belirtildi. Askeri bir tırmanmanın önüne geçmek isteyen ABD yönetimi, Tel Aviv ve Şam hatlarında yürüttüğü mekik diplomasisiyle tarafları ortak bir zeminde buluşturdu.
"Site 99" Tesisinde Bulunan Maddeler Tahliye Edilecek
Washington ile Tel Aviv arasında bir yılı aşkın süredir müzakere edilen konu, ABD'nin arabuluculuğunda varılan mutabakatla çözüme kavuşturuldu. ABD'li kaynaklar, tesiste uranyum cevherinin işlenmesiyle elde edilen ve nükleer yakıt üretiminin ilk aşamalarında kullanılan "sarı kek" (uranyum konsantresi) ile El Kibar projesinden arta kalan çeşitli nükleer ekipmanların yer aldığını doğruladı.
İsrail'in olası bir askeri adımını frenleyen Washington, nükleer materyallerin güvenli biçimde bölgeden uzaklaştırılması için Uluslararası Atom Enerjisi Ajansını sürece dahil etti. Şam yönetimi ile UAEA arasında imzalanan resmi anlaşmanın ardından, ajans ekiplerinin teknik hazırlıkları tamamlayarak nükleer maddeleri Suriye dışına çıkarma işlemlerine kısa süre içinde başlaması bekleniyor.
