Küresel enerji ticareti ve deniz taşımacılığı açısından dünyanın en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’na ilişkin diplomatik temaslarda önemli bir aşamaya gelindi. ABD yönetimi, Tahran ve Umman ile yürütülen müzakereler sonucunda boğazın yeniden deniz trafiğine açılmasına yönelik 60 günlük geçici bir mutabakatı duyurmaya hazırlanıyor.
Söz konusu geçici düzenleme kapsamında gemilerin Basra Körfezi yönündeki seyirlerini İran karasuları üzerinden, aksi yöndeki seyirlerini ise Tahran ile koordinasyon halinde Umman karasuları üzerinden gerçekleştirmesi planlanıyor. Geçiş yapacak ticari gemilerden herhangi bir geçiş ücreti alınmayacağı belirtilirken, anlaşmanın süresinin tarafların uzlaşması durumunda uzatılabileceği ifade ediliyor. Anlaşmaya varılamaması senaryosunda ise ABD yönetiminin bölgesel askeri seçenekleri değerlendirmeye alabileceği kaydediliyor.
Küresel petrol ticaretinin ana arteri ve boğazın stratejik önemi
Hürmüz Boğazı, dünya genelinde deniz yoluyla taşınan ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) yaklaşık %20 ila %25'inin geçtiği en hayati enerji darboğazı konumunda bulunuyor. Günlük ortalama 20 milyon varilden fazla petrolün taşındığı bu dar deniz geçidi, Basra Körfezi'ndeki dev üreticilerin açık denizlere ulaşabildiği tek nakliye rotası durumundadır. Bu nedenle boğazdaki seyrüsefer güvenliğinin geçici anlaşmalarla da olsa sağlanması, küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların önüne geçilmesi ve tedarik zinciri krizlerinin önlenmesi açısından kritik bir rol oynuyor.
İran yönetiminin geçici anlaşmaya ilişkin onay süreçlerini tamamladığı ve seyrüsefer esaslarının netleşmesiyle birlikte bölgedeki ticari gemi trafiğinin kademeli olarak normale dönmesi bekleniyor. Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte Basra Körfezi çıkışlı tanker trafiğindeki aksamaların minimize edilmesi hedefleniyor.
