Güney Kore siyasi tarihinin en çalkantılı dönemlerinden birine sahne olan sıkıyönetim krizinde yargı süreci yeni ve kritik bir aşamaya taşındı. Görevdeyken orduyu sivil yönetimin üzerine sürerek "ayaklanmaya liderlik etmekle" suçlanan ve yerel mahkemece ömür boyu hapis cezasına çarptırılan eski Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol’un temyiz davasında savcılık makamı kararını netleştirdi. Özel yetkili soruşturma ekibi, Yoon hakkında verilen müebbet cezasının işlenen suçun büyüklüğüyle örtüşmediğini belirterek en üst sınırdan ceza, idam talep etti.
Yonhap haber ajansının aktardığı detaylara göre, Özel Savcı Cho Ehun-suk koordinasyonundaki heyet, temyiz incelemesinde geri adım atmadı. Duruşmada savcılık adına söz alan yetkililer, sanığın konumu ve gerçekleştirdiği eylemin niteliği gereği yargısal bir tereddüde yer olmadığını dile getirdi.
"Hatalı Hüküm İhtimali Yok, Affedilemez Bir İhlal"
Savcılık heyeti, idam cezasına ilişkin küresel hukuk tartışmalarına doğrudan atıfta bulunarak somut dosyadaki delillerin kesinliğine dikkat çekti. İddia makamı, idam cezasına yönelik en meşru çekincenin masum bir kişinin mahkûm edilmesi riski olduğunu hatırlatırken, bu davada fiillerin tüm çıplaklığıyla kayıt altında olduğunu ve herhangi bir şüpheye mahal bulunmadığını savundu.
Yoon’un anayasal yemini çiğneyerek meşru düzeni askeri güçle bastırmaya kalkıştığına vurgu yapan savcılar, bu girişimi "ülkeyi kırk yıl geriye savurmayı hedefleyen affedilemez bir başkaldırı" olarak niteledi. Alt mahkemenin tayin ettiği müebbet hapis hükmünün adalet duygusunu tatmin etmekten uzak kaldığı savunuldu.
Hukuki Çerçeve ve Fiili Moratoryum Gerçeği
Güney Kore Ceza Kanunu uyarınca, anayasal düzene karşı ayaklanma başlatan veya yöneten elebaşları için üç ana yaptırım öngörülüyor:
İdam cezası
Ağırlaştırılmış müebbet hapis
Ağır iş yükümlülüğü bulunmayan müebbet hapis
Özel savcılık, ülkenin infaz pratiğinin mahkemenin hukuki vicdanını bağlamaması gerektiğini belirtti. Güney Kore, Aralık 1997 tarihinden bu yana hiçbir infaz gerçekleştirmemiş olması nedeniyle Uluslararası Af Örgütü nezdinde "fiilen idamı kaldırmış ülkeler" kategorisinde yer alsa da, mevzuatta cezanın hâlen yürürlükte olduğu ve sembolik değil caydırıcı bir hüküm kurulması gerektiği kaydedildi.
Krizin Anatomisi: Gece Yarısı Kararnamesinden Azil Kararına
Güney Kore’yi uçuruma sürükleyen kriz zinciri, 3 Aralık 2024 gecesi Yoon Suk Yeol’un muhalefeti "devlet karşıtı yıkıcı unsurlar" olmakla suçlayıp aniden sıkıyönetim ilan etmesiyle patlak vermişti. Ulusal Meclis milletvekillerinin kuşatmayı aşarak parlamentoda topluca ret oyu vermesi üzerine geri çekilmek zorunda kalan Yoon, siyasi meşruiyetini tamamen kaybetti.
14 Aralık 2024'te Ulusal Meclis tarafından görevi dondurulan eski lider, 4 Nisan 2025'te Anayasa Mahkemesi'nin azil istemini nihai olarak onaylamasıyla koltuğundan tamamen uzaklaştırıldı. Yargı önüne çıkarılan Yoon, şubat ayındaki duruşmalarda "ayaklanma liderliği" suçlamasından mahkûm edilerek müebbet hapse mahkûm edilmiş, hem savunma hem de iddia makamının itirazıyla dosya temyize taşınmıştı.
