Avustralya’nın Afganistan’daki askeri faaliyetlerine ilişkin gizli belgeleri basına aktaran eski askeri avukat David McBride, 27 ayını cezaevinde geçirdikten sonra şartlı tahliye ile serbest bırakıldı. McBride’ın sızdırdığı belgeler, Avustralya askerlerinin Afganistan’daki operasyonları sırasında 39 kişinin hukuka aykırı biçimde öldürüldüğüne ilişkin iddiaların araştırılmasına giden sürecin önemli unsurlarından biri olmuştu.
27 aylık hapis sürecinin ardından tahliye
Avustralya’da askeri sırları basına sızdırdığı gerekçesiyle hapis cezasına çarptırılan David McBride için şartlı tahliye kararı çıktı.
Başsavcı Michelle Rowland’ın sözcüsü, McBride’ın şartlı tahliye talebinin incelendiğini ve onaylandığını açıkladı. Böylece eski askeri avukat, beş yıl sekiz aylık cezasının kalan bölümünü cezaevi dışında, denetim altında toplum içinde geçirecek.
McBride, 2024 yılında savunmaya ait çok gizli belgeleri izinsiz şekilde alıp medya kuruluşlarına aktarmaktan suçlu bulunmuş ve uzun süreli hapis cezasına mahkum edilmişti.
Sızdırılan belgeler Afganistan soruşturmasının önünü açtı
McBride’ın adı, Avustralya’nın Afganistan’daki askeri operasyonlarına yönelik en kapsamlı soruşturmalardan biriyle birlikte uluslararası kamuoyunun gündemine geldi.
Eski askeri avukatın basına ulaştırdığı belgeler, 2017’de Avustralya’nın ulusal yayın kuruluşu ABC tarafından yayımlanan “The Afghan Files” adlı haber dizisinin temelini oluşturdu. Dizide, Avustralya özel kuvvetlerinin Afganistan’daki faaliyetlerine ilişkin ciddi iddialar ve savaş suçu şüpheleri kamuoyuna taşındı.
Bu yayınların ardından yürütülen süreçte hazırlanan 2020 tarihli Brereton Raporu, Avustralya özel kuvvetleri mensuplarının 39 Afgan’ın hukuka aykırı şekilde öldürülmesine ilişkin inandırıcı kanıtlar bulunduğu sonucuna ulaştı.
Savaş suçu iddiaları için özel soruşturma mekanizması
Raporun ardından, 19 Avustralya Savunma Kuvvetleri mensubunun eylemlerini incelemek üzere Özel Soruşturmacı Ofisi oluşturuldu.
Yürütülen 53 dosyanın 39’u sonuçlandırılırken, eski Özel Hava Servisi (SAS) mensubu iki asker hakkında suçlama yöneltildi.
Avustralya’nın yaşayan en fazla madalyaya sahip askeri olarak tanınan Ben Roberts-Smith de beş cinayet savaş suçu suçlamasıyla karşı karşıya bulunuyor. Eski SAS askeri Oliver Schulz hakkında da aynı kapsamda bir suçlama yöneltildi.
Savcılık ve savunma farklı gerekçeler sundu
McBride’ın yargılanması sırasında savcılık, eski askeri avukatın belgeleri paylaşmasının kişisel bir haklılık duygusundan kaynaklandığını savundu. Savcılara göre belgelerin toplanması, saklanması ve basına aktarılması, Avustralya’nın ulusal güvenliği ile dış politika çıkarlarını riske attı.
McBride’ın avukatları ise müvekkillerinin bilgileri kamu yararını gözeten ve görev bilinciyle hareket eden bir anlayışla paylaştığını belirterek af talebinde bulundu.
Hüküm aşamasında mahkeme, McBride’ın iyi karakterli biri olduğuna dikkat çekmekle birlikte askeri sırları ifşa etmesini ciddi bir güven ihlali olarak değerlendirdi. Mahkeme ayrıca McBride’ın eylemleri konusunda pişmanlık göstermediği kanaatine vardı.
Tahliye kararında sağlık durumu da gündemde
McBride ayrıca tedavi edilebilir akciğer kanserine yakalandığını ve akciğerinin bir bölümünün alınması amacıyla ameliyat geçireceğini açıkladı.
Avukatı Edwina Lloyd ise ABC’ye yaptığı değerlendirmede tahliye kararının doğru olduğunu söyledi. Lloyd, McBride’ın yaşamının hem Avustralya Savunma Kuvvetleri’nde hukuk görevlisi olarak üstlendiği görev hem de sonrasında aldığı hapis cezası nedeniyle Avustralya’ya hizmet kavramıyla şekillendiğini ifade etti.
McBride’ın şartlı tahliye kapsamında cezasının kalan bölümünü toplum içinde ve belirli denetim koşulları altında geçirmesi bekleniyor.
