Avusturya'da Yeni Eğitim Dönemi Tartışmalarla Başladı: 14 Yaş Altına Okullarda Başörtüsü Yasağı Yürürlükte
Avusturya genelinde ilk ve ortaöğretim kurumlarında ders zilllerinin çalmasıyla birlikte, toplumsal ve hukuki boyutlarıyla uzun süredir tartışılan yeni bir düzenleme resmen hayata geçirildi. Ülkedeki tüm devlet ve özel okulları kapsayan yeni mevzuat uyarınca, 14 yaşın altındaki kız öğrencilerin hicap ve burka gibi dini nitelikli baş örtülerini takması yasaklandı.
Hükümet "Cinsiyet Eşitliği" Diyor
Muhafazakar Halk Partisi (ÖVP), Sosyal Demokratlar (SPÖ) ve liberal NEOS partilerinden oluşan üçlü koalisyon hükümeti, düzenlemenin arkasında duruyor. Entegrasyon Bakanı Claudia Bauer, konuya ilişkin değerlendirmesinde başörtüsünü çocuk yaştaki kızlar üzerinde kurulan bir baskı mekanizması ve kontrol aracı olarak nitelendirdi. Hükümet kanadı, adımın genç kızların haklarını teminat altına almayı ve toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamayı hedeflediğini savunuyor. Başbakan Christian Stocker da kamusal alanda siyasal İslam'a yer olmadığını belirterek anayasal düzeyde yeni kısıtlamaların sinyalini verdi.
İslam Cemaati Tepkili: Düzenleme Yargıya Taşınacak
Yeni yasaya karşı çıkan kesimler ve sivil toplum kuruluşları ise düzenlemenin ülkede Müslüman karşıtlığını körükleyeceğini düşünüyor. Avusturya Resmi İslam Cemaati (IGGÖ) Temsilcisi Carla Amina Baghajati, yasağın temel inanç özgürlüğüne haksız bir müdahale olduğunu ifade etti. Çocukları koruma gerekçesinin gerçeği yansıtmadığını vurgulayan Baghajati, bu tür adımların Müslüman öğrencileri toplumdan soyutlama riski taşıdığına dikkat çekti. IGGÖ, temel haklarının kısıtlandığını düşünen ailelerin haklarını arayacağını ve konuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşıyacaklarını açıkladı. Yüksek mahkeme, benzer bir ilkokul yasağını 2020 yılında dini tarafsızlık ilkesine aykırı bularak iptal etmişti.
Uygulama Sorumluluğu Öğretmenlerde: Velilere 800 Avro Ceza
Süreç içerisinde okul yönetimleri ve öğretmenler kilit rol oynayacak. Düzenlemeyi ihlal eden öğrencilerle ve kanuni vasileriyle öncelikle rehberlik görüşmeleri yürütülecek. İhlalin süreklilik kazanması halinde durum sosyal hizmet birimlerine bildirilecek. Yasağa uymamakta ısrar eden veliler için ise son çare olarak 800 avroya varan idari para cezaları öngörülüyor.
Eğitimcilerin bu sürecin icracısı yapılması siyasetin de gündeminde. Yeşiller Partisi representatives, öğretmenlerin üzerindeki mevcut iş yüküne işaret ederek, eğitimcilere kolluk kuvveti rolü biçilmesini ve okullarda yeni gerilim alanları yaratılmasını eleştirdi. Öte yandan aşırı sağcı Özgürlük Partisi (FPÖ) ise kısıtlamanın kapsamını yetersiz bularak, öğretmenler de dahil olmak üzere okullarda tüm yüz ve baş örtülerinin tamamen yasaklanmasını talep ediyor.
Fransa Modelinden Farklı Bir Yaklaşım
Avusturya'daki uygulama, Avrupa'daki benzer yasalardan belirgin bir noktada ayrılıyor. Fransa'da 20 yılı aşkın süredir tüm belirgin dini semboller (hristiyan haçı, kipa, başörtüsü) eğitim kurumlarında yasaklıyken; Avusturya'daki yeni mevzuat doğrudan belirli bir inanç grubunun baş örtülerini hedef alıyor. Ülke genelinde kamusal alanda yüzün tamamen kapatılmasına (nikap/burka) yönelik genel kısıtlama ise diğer bazı Avrupa ülkelerinde olduğu gibi halihazırda uygulanmaya devam ediyor.
