Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Beyaz Saray’daki buluşması, diplomatik teamüllerin ötesinde gelişmelere ve gergin anlara sahne oldu. Resmî temaslar kapsamında Washington’a gelen Netanyahu, Washington yönetiminin Türkiye’ye yönelik F-35 savaş uçağı tedarik sürecine dair çekincelerini iletmeyi hedeflerken, zirve süresince bu konuyu gündeme dahi getiremedi.
Protokolde Dikkat Çeken Detay: Yan Kapıdan Giriş
İki lider arasındaki görüşmenin basına yansıyan ilk anlarından itibaren üst düzey protokol kurallarının esnetildiği gözlendi. İsrail Başbakanı Netanyahu’nun Beyaz Saray’a ana kapı yerine yan kapıdan kabul edilmesi ve karşılama düzeyinin düşük tutulması, diplomatik kulislerde bir sürtüşme işareti olarak yorumlandı. Oval Ofis’te gerçekleşen ve basına kapalı tutulan 75 dakikalık zirvenin öncesinde ya da sonrasında ortak bir basın toplantısı düzenlenmedi.
Toplantının ardından değerlendirmede bulunan Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, görüşmenin "verimli ve olumlu" bir atmosferde geçtiğini aktarmakla yetindi.
İsrail Kanadından F-35 İtirafı
Netanyahu’nun İletişim Direktörü Tzipi Hotovely ise yaptığı açıklamada, İsrail’in ABD dış politikasına yön vermeye çalıştığı yönündeki iddiaları reddetti. Hotovely, İsrail’in ABD’ye nasıl hareket etmesi gerektiği konusunda bir baskı kurmadığını vurgularken, Tel Aviv yönetiminin şiddetle karşı çıktığı ABD’nin Türkiye’ye F-35 satışı konusunun 75 dakikalık görüşmede hiç açılmadığını doğruladı. Her iki tarafın da öncelikli amacının İran’ın nükleer kapasiteye ulaşmasını engellemek olduğunu belirtmekle yetindi.
Kameralar Karşısında İyimserlik Mesajı
Görüşme sonrasında yayımladığı video mesajla durumu değerlendiren Netanyahu, Trump ile bugüne kadarki en başarılı temaslarından birini gerçekleştirdiğini savundu. İki ülke arasındaki tam iş birliği ve karşılıklı desteğe dikkat çeken İsrail Başbakanı, özellikle bölgesel güvenlik ve İran’ın nükleer silah edinmesinin önlenmesi gibi hayati başlıklarda tam bir uzlaşı içinde olduklarını ifade etti.
Trump’tan Net Tavır: "Türkiye Büyük Bir Müttefik"
Zirve öncesinde ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye ve İsrail ilişkilerine dair yaptığı sert açıklamalar görüşmenin zeminini belirledi. Trump, Türkiye’ye F-35 satılmasına itiraz eden İsrail kanadına yanıt olarak, hiçbir ülkenin Washington’ın savunma kararlarına müdahale edemeyeceğini belirterek, "Türkiye bizim büyük bir müttefikimiz, Cumhurbaşkanı Erdoğan da benim dostum" ifadelerini kullanmıştı.
Ayrıca İsrail’in paylaştığı istihbarat raporlarına ilişkin yöneltilen sorulara da mesafeli yaklaşan Trump, kendisinin bu tür yönlendirmelere ihtiyacı olmadığını belirterek bağımsız karar alma vurgusu yapmıştı.
