Avrupa Birliği (AB) ile Sırbistan arasındaki diplomatik ilişkiler, insanlığa karşı işlediği suçlardan hüküm giyen eski Sırp komutan Ratko Mladic için Belgrad yönetimi tarafından planlanan tören nedeniyle gerildi. Müebbet hapis cezasını çektiği Hollanda'da hayatını kaybeden "Bosna Kasabı" lakaplı Mladic için devlet düzeyinde cenaze töreni düzenleneceğinin açıklanması üzerine AB Komisyonu Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, Sırbistan programını askıya aldığını duyurdu.
"Soykırım Suçlusunun Yüceltilmesi AB Değerleriyle Bağdaşmaz"
Sosyal medya hesabı üzerinden karara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Marta Kos, Sırbistan’ın adımı karşısında net bir duruş sergiledi. Mladic’in soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı işlenen cürümlerden mahkûm edilmiş bir isim olduğunun altını çizen Kos, cenazenin Belgrad’a getirilmesinin Avrupa tarihinin en karanlık dönemlerini hatırlattığını belirtti.
Kos, bir savaş suçlusunun ölümünün ardından övgüyle anılmasının kabul edilemez olduğunu ifade ederek şu ifadeleri kullandı:
"Ölümün ardından sergilenen bu yüceltme tutumu, Sırbistan’ın yürümeyi taahhüt ettiği AB yolunun temel ilkeleriyle örtüşmemektedir. Avrupa entegrasyonu; geçmişle dürüstçe yüzleşmeyi, gerçek anlamda bir uzlaşmayı ve kurbanların anısına saygı duymayı gerektirir."
Ortak geleceğin dayandığı değerlerin hiçbir şart altında müzakere edilemeyeceğini vurgulayan Kos, bu şartlar altında Sırbistan’a planladığı resmi ziyareti gerçekleştirmeme kararı aldığını bildirdi.
Srebrenitsa'dan Lahey’e: Bir Savaş Suçlusunun Portresi
1942 yılında Bosna Hersek'in Bozanovici köyünde dünyaya gelen Ratko Mladic, askeri eğitimini Belgrad’da tamamladıktan sonra Yugoslav Halk Ordusu'nda görev aldı. Bosna Savaşı'nın patlak vermesiyle birlikte, Mayıs 1992'de Sırp Cumhuriyeti Ordusu Genelkurmay Başkanlığına getirildi ve 1996 yılına kadar bu görevi sürdürdü.
Mladic, özellikle Temmuz 1995'te en az 8 bin 372 Boşnak sivilin sistemli bir şekilde katledildiği Srebrenitsa Soykırımı’nın birincil sorumlusu ve emir vericisi olarak tarihe geçti.
16 Yıl Süren Firar ve Devlet Koruması İddiaları
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından ilk kez Temmuz 1995’te hakkında iddianame hazırlanan Mladic, savaşın sona ermesinin ardından kayıplara karıştı. Sırbistan makamlarının "izine rastlanamadı" açıklamalarına rağmen, firari olduğu 16 yıl boyunca devlet kademelerindeki bazı yapılar tarafından korunduğu iddiaları uzun süre gündemden düşmedi. Bu dönemde çekilen bazı görüntülerde, Mladic'in kalabalık mekanlarda rahatça gezindiği ve sosyal etkinliklere katıldığı görüldü.
Mladic, yıllar süren takibin ardından 26 Mayıs 2011 tarihinde Sırbistan'ın Lazarevo köyünde yakalanarak Lahey’deki uluslararası mahkemeye teslim edildi. Yargılama sürecinde hakkındaki suçlamaları reddeden Sırp komutan, insanlığa karşı işlediği suçlar nedeniyle müebbet hapis cezasına çarptırıldı. 84 yaşındaki Mladic, cezasını çektiği Hollanda'daki cezaevinde 27 Ağustos'ta öldü.
