Avrupa Birliği (AB), İsrail’in işgal altında tuttuğu Filistin topraklarında kurduğu yasa dışı yerleşim birimlerine yönelik ekonomik ve ticari baskıyı artırmaya hazırlanıyor. AB Komisyonu Sözcüsü Anouar El Anouni, yasa dışı yerleşimlerden Avrupa pazarına giren ürünlere karşı uygulanabilecek olası ticari yaptırım ve tedbirleri içeren kapsamlı "seçenek belgesinin" bu hafta içinde sunulacağını açıkladı.
Günlük basın toplantısında konuşan El Anouni, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in daha önce işaret ettiği taslak metnin, önümüzdeki hafta gerçekleştirilecek Dış İlişkiler Konseyi Ticaret Bakanları toplantısından önce üye ülkelerle paylaşılacağını duyurdu. Sözcü, belgenin içeriğine ve teknik detaylarına ilişkin şu aşamada sergilenen gizlilik politikasının sürdürüleceğini belirtti.
Bakanlar 13 Temmuz’da Karar Verecek
Söz konusu strateji belgesinin, 13 Temmuz’da düzenlenecek Ticaret Bakanları formatındaki kritik toplantıda üye ülkelerin masasına gelmesi bekleniyor. Gazze sürecinde İsrail'e karşı somut adım atmamakla ve eylemsiz kalmakla eleştirilen Komisyon Başkanı von der Leyen, uluslararası kamuoyundan yükselen yoğun baskıların ardından geçtiğimiz hafta geri adım atarak bu belgenin hazırlanacağını taahhüt etmişti.
Brüksel kaynaklarından sızan bilgilere göre, hazırlanan metin tek başına bağlayıcı bir karar hükmü taşımıyor. Belge daha çok, üye ülkelere yasa dışı yerleşimlerden gelen ürünlerin engellenmesi ya da kısıtlanması konusunda izlenebilecek hukuki ve siyasi alternatif yolları gösteren bir kılavuz niteliği taşıyor. Ticaret Bakanları toplantısında üye ülkelerin ortak bir strateji üzerinde uzlaşması halinde, AB Komisyonu bu seçenekleri resmi ve bağlayıcı bir hukuki teklife dönüştürecek.
Avrupa Pazarındaki Ürünlerin Yüzde 17,2’si Yasa Dışı Yerleşimlerden
AB kulislerinde son dönemde, uluslararası hukuka aykırı şekilde kurulan bu yerleşimlerle doğrudan ya da dolaylı bağı bulunan kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırımlar yüksek sesle tartışılmaya başlandı. Konunun ekonomik boyutu ise uluslararası hukuk örgütlerinin radarına girmiş durumda.
Çarpıcı Rapor: Global Echo Litigation Center tarafından yayımlanan güncel rapora göre, 2017-2026 yılları arasında Avrupa’ya ihraç edilen İsrail menşeli tarım ürünlerini taşıyan 5 bin 900'den fazla sevkiyatın yüzde 17,2'sinin doğrudan işgal altındaki Filistin topraklarında bulunan yasa dışı yerleşimlerden geldiği belgelendi.
Brüksel İçin Siyasi Sınav
Avrupa Birliği, resmi politikasında İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında inşa ettiği yerleşim birimlerini uluslararası hukuka aykırı buluyor ve iki devletli çözüm zeminini dinamitlediğini savunuyor. Ancak 7 Ekim 2023'ten bu yana Avrupa sokaklarında büyüyen protestolara, bazı üye ülkelerin baskılarına ve Avrupa Parlamentosu milletvekillerinin çağrılarına rağmen Brüksel yönetimi somut bir ticari ambargo adımını hayata geçirememişti. Bu hafta sunulacak seçenek belgesi, AB’nin söylem ve eylem tutarlılığı açısından kritik bir viraj olarak değerlendiriliyor.
