Küresel savunma sanayiinde dengeleri değiştirecek insansız savaş uçağı projelerine bir yenisi daha ekleniyor. ABD merkezli teknoloji şirketi Shield AI, dikey kalkış ve iniş (VTOL) yeteneğine sahip yeni nesil X-BAT insansız savaş uçağı geliştirme programında kritik bir virajı daha geride bıraktı.
Geçmişte F-16 platformlarında denenen ve hava üstünlüğünde devrim yaratan AVEN (Aksisimetrik Yönlendirilebilir Egzoz Nozulu) sistemi, General Electric imzalı F110 motoruyla birlikte X-BAT'e entegre edildi. Shield AI ve GE Aerospace mühendisleri; sistem uyumu, aktüasyon ve ilk motor çalıştırma testlerini sorunsuz şekilde tamamlayarak uçağı ilk gökyüzü buluşmasına hazır hale getirdi.
30 Yıl Sonra Yeniden Sahhnede: AVEN Teknolojisi Nedir?
1990’lı yıllarda F-16 MATV ve NF-16D VISTA gibi deneysel uçaklarda test edilen AVEN teknolojisi, yaklaşık 30 yıl aradan sonra ilk kez tam kapsamlı bir platformda yeniden hayat buluyor.
Değişken geometrik yapısı sayesinde uçuş esnasında genişleyip daralabilen ve motor itkisini farklı yönlere yönlendirebilen bu nozul, uçağa sıra dışı bir manevra kabiliyeti kazandırıyor. Sistem aynı zamanda X-BAT’in havada asılı kalmasını, dikey olarak kalkıp inmesini sağlayan en temel unsur konumunda.
Pist Sınırlandırması Olmadan Her Ortamda Görev Yapabilecek
X-BAT’i muadillerinden ayıran en radikal özellik, herhangi bir hava üssü veya beton piste ihtiyaç duymadan operasyon icra edebilmesi. Şirketin geliştirdiği Hivemind otonom uçuş yazılımı ile güçlendirilen platform;
Ticari gemiler,
Uçak gemileri ve amfibi hücum gemileri,
Altyapısı olmayan uzak adalar ve dar alanlardan kolaylıkla havalanabilecek.
Bu esneklik, düşman unsurlarının pistleri hedef alması durumunda bile hava operasyonlarının kesintisiz sürmesini sağlayacak.
F-35 Düzeyinde Mühimmat Kapasitesi ve Devasa Menzil
X-BAT yalnızca hareket kabiliyetiyle değil, sunduğu vurucu güç ve teknik donanımla da dikkat çekiyor. Gücünü F-16 Block 50 ve F-15EX gibi efsanevi savaş uçaklarında da kullanılan (ve milli muharip uçak KAAN'ın ilk bloklarında yer alacak) General Electric F110-GE-129 turbofan motorundan alan uçak, adeta küçük bir savaş jeti performansı sunuyor.
Yaklaşık 1.600 kilometre muharebe yarıçapına sahip olan platform, F-35 ile benzer ölçekteki dahili mühimmat yuvalarında 900 kilograma kadar yük taşıyabiliyor. Cihaz ayrıca AGM-158 JASSM, LRASM ve JSOW gibi uzun menzilli hassas füze sistemlerini de ateşleyebilecek şekilde tasarlandı. Entegre edilen 80 kW'lık güçlü elektrik altyapısı ise aktif/pasif radarlar ile gelişmiş elektronik harp sistemlerini sorunsuz çalıştırıyor.
Seri Üretim İçin Hedef 2029
ABD Hava Kuvvetleri'nin "Sadık Kanat Arkadaşı" (CCA) programının ikinci aşamasında yarışan güçlü adaylardan biri olan X-BAT için takvim de netleşiyor.
Shield AI tarafından paylaşılan yol haritasına göre, uçağın ilk dikey kalkış testlerinin yıl içerisinde ve 2026 başında tamamlanması bekleniyor. Tam sistem doğrulama ve operasyonel testlerin 2028'de bitirilmesi, platformun 2029 yılında ise seri üretime geçmesi hedefleniyor.
