Paraguay siyaseti, ülkenin en büyük özel finans kurumlarından birinin iflasıyla başlayan ve devletin zirvesine uzanan devasa bir yolsuzluk depremiyle çalkalanıyor. Senato'da yapılan tarihi oylamayla görevinden azledilen eski Devlet Başkanı Santiago Pena hakkında mahkeme tutuklama kararı verdi. Ueno Bank'ın çöküş sürecinde "görevi kötüye kullanma" ve "kişisel menfaat sağlama" suçlamalarıyla karşı karşıya kalan Pena, savcılıktaki üç saatlik sorgusunun ardından askeri polis gözetimine alındı.
Dokunulmazlığı Düştü, Adli Süreç Başladı
Senatoda 44 üyenin lehte oyuyla görevden uzaklaştırılan Santiago Pena, Paraguay'ın yakın demokrasi tarihinde azil mekanizmasıyla koltuğunu kaybeden ikinci devlet başkanı oldu. Benzer bir süreç en son 2012 yılında Fernando Lugo döneminde yaşanmıştı.
Anayasa'nın 189. maddesi gereğince suçlu bulunan Pena, eski devlet başkanlarına tanınan ömür boyu senatörlük ayrıcalığını ve beraberindeki hukuki dokunulmazlığı tamamen kaybetti. 6 Kasım'da özel konutunda gözaltına alınan eski lider, evinin çevresinde toplanan öfkeli kalabalığın yarattığı güvenlik riski sebebiyle ilk geceyi olağanüstü güvenlik önlemleri altında Başkanlık Muhafız Alayı'nda geçirmişti.
Merkez Bankası Eski Başkanı da Parmaklıklar Ardında
Skandal yalnızca yürütme organıyla sınırlı kalmadı; finans bürokrasisinin en tepesindeki isim de adli sürecin hedefi oldu. Ueno Bank'a yönelik tasfiye kararının açıklanmasının hemen ardından 3 Kasım'da istifa eden Paraguay Merkez Bankası (BCP) eski Başkanı Carlos Carvallo, savcılığın yakalama talebi üzerine yetkililere teslim oldu ve tutuklanarak cezaevine gönderildi.
İddiaların Odağında 355 Milyon Dolarlık Emeklilik Fonu Var
Hazırlanan azil dosyasına göre Pena, 2023 yılında göreve başlamasına rağmen Ueno Bank’ın bağlı bulunduğu çatı kuruluştaki hisselerini devretmeyerek açık bir çıkar çatışması içine girdi.
En somut usulsüzlük iddialarından biri ise Sosyal Güvenlik Enstitüsüne (IPS) ait yaklaşık 355 milyon dolarlık emeklilik tasarrufunun batık bankada tutulmaya devam ettirilmesi ve bu yolla finans kuruluşuna haksız ayrıcalık tanınması oldu. Ayrıca Carlos Carvallo'nun Merkez Bankası başkanlığına getirilme sürecinde de liyakat ve yasal teamüllerin çiğnendiği öne sürüldü.
Eski Devlet Başkanı Pena ise tüm suçlamaları reddederek amacının kamusal çıkarları ve halkı korumak olduğunu savunmuş, kurumlardaki düzensizliklerin sorumlularının adalet karşısına çıkarılacağını iddia etmişti.
Ülke Nüfusunun Yarısını Etkileyen Mali Çöküş
Paraguay'ı sarsan krizin fitili, yaklaşık 6,1 milyonluk nüfusun 2,9 milyonuna finansal hizmet sağlayan Ueno Bank'ın 3 Kasım'da tasfiyeye alınmasıyla ateşlendi. Bankanın sermaye yeterlilik oranının yasal sınırın yüzde 50'sinden daha aşağıya inmesi üzerine Merkez Bankası müdahale kararı almış, ülkenin en yaygın bankacılık ağlarından birinin iflasa sürüklenmesi halkta geniş çaplı infiale yol açmıştı.
