Avrupa savunma sanayiinin en iddialı ve yüksek bütçeli girişimlerinden biri olan altı nesil savaş uçağı projesinde beklenen kırılma yaşandı. Fransa, Almanya ve İspanya ortaklığıyla yürütülen Geleceğin Hava Muharebe Sistemi (FCAS) programının dağılmasıyla birlikte, kıtanın askeri havacılık haritası sil baştan çiziliyor. İttifakın bozulmasının ardından Almanya saf değiştirerek rakip projeye göz dikerken, Fransa ise yoluna tek başına devam etme kararı aldı.
100 Milyar Avroluk FCAS Projesi Neden Çöktü?
Fransa ve Almanya öncülüğünde 2017'de temelleri atılan ve 2019'da İspanya'nın da dahil olduğu yaklaşık 100 milyar avro bütçeli FCAS; Rafale ve Eurofighter Typhoon jetlerinin yerini alacak ortak bir platform üretmeyi hedefliyordu. Ancak milyar avroluk proje, dev savunma şirketlerinin anlaşmazlıkları ve ülkelerin farklı askeri talepleri nedeniyle tıkandı.
Programın ana yüklenicileri olan Fransız Dassault Aviation ile Avrupa savunma devi Airbus; fikri mülkiyet hakları, teknoloji paylaşımı, üretim paylarının dağılımı ve projeye kimin liderlik edeceği hususunda uzlaşamadı. Şirketler arasındaki çekişmeye doktrin ayrılıkları da eklendi:
Fransa’nın Talebi: Geliştirilecek uçağın uçak gemilerine iniş-kalkış yapabilmesini ve nükleer mühimmat taşıma kapasitesine sahip olmasını şart koştu.
Almanya’nın Yaklaşımı: Bu spesifik ve maliyetli özelliklerin kendi hava kuvvetlerinin öncelikleri arasında yer almadığını savundu.
Derinleşen kriz, dev projenin resmi olarak sonunu getirdi.
Almanya Rota Değiştirdi: Hedef GCAP’te Lider Ortaklık
FCAS'ın fiyasko ile sonuçlanmasının ardından Berlin yönetimi vakit kaybetmeden alternatif hamlesini yaptı. Airbus Defence and Space CEO'su Michael Schoellhorn, Farnborough Uluslararası Havacılık Fuarı’nda yaptığı açıklamada, İngiltere, İtalya ve Japonya ortaklığında yürütülen Küresel Muharip Hava Programı’na (GCAP) katılmaya hazır olduklarını duyurdu.
Almanya, 2035'te envantere girmesi planlanan bu uluslararası konsorsiyuma yalnızca sıradan bir alıcı olarak değil, geliştirme ve üretim süreçlerinde kritik söz hakkı bulunan ana ortaklardan biri olarak dahil olmak istiyor. İtalyan savunma devi Leonardo, Almanya’nın sanayi gücü ve finansal desteğinin projeye ivme katacağını belirtirken, yeni katılımın 2035 takvimini aksatmaması gerektiğinin altını çiziyor.
Öte yandan Berlin, riskleri bölmek adına Airbus liderliğindeki Team Gen 6 konsorsiyumu ile kendi milli teknik altyapısını güçlendiriyor ve ek F-35 alımları da dahil olmak üzere farklı opsiyonları masada tutuyor.
Fransa Yoluna Tek Başına Devam Edecek
Avrupa ittifakının dağılmasıyla Fransa, havacılıktaki bağımsızlık vizyonuna geri döndü. Paris yönetimi, Dassault Aviation ile tamamen kendi imkanlarıyla geliştireceği yeni bir savaş uçağı programını başlattı. İlk gösterim uçağını 2032’ye kadar gökyüzüyle buluşturmayı hedefleyen Fransa, bu süreçte filoyu güncel tutmak adına Rafale savaş uçaklarını daha gelişmiş sistemlerle donatılmış F5 standardına yükseltecek. Rafale F5’lerin 2033’ten itibaren göreve başlaması planlanıyor.
