Küresel ticaretin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki krizin çözümü için diplomatik trafik hız kazandı. Doha yönetiminden yapılan son açıklamaya göre, Umman ile İran arasında sürdürülen teknik ve siyasi müzakerelerde ileri bir aşamaya geçildi.
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, başkent Doha'da gerçekleştirdiği basın toplantısında bölgesel ve küresel ölçekte yakından takip edilen gelişmeleri değerlendirdi. Açıklamanın odak noktasında Hürmüz Boğazı'ndaki son durum, ABD-İran gerilimi, Mekke Ortak Savunma Anlaşması ve Gazze'deki ateşkes süreci yer aldı.
Öncelik: Hürmüz Boğazı’nın Serbest Geçişe Açılması
Katar’ın arabuluculuk faaliyetlerindeki temel önceliğinin Hürmüz Boğazı’nın en kısa sürede yeniden ulaşıma açılması olduğunu vurgulayan Ensari, Umman ve İran cephesinden gelen geri dönüşlerin yapıcı olduğunu bildirdi.
Boğazın siyasi bir baskı aracı olarak kullanılmasına karşı olduklarını belirten Ensari, deniz ulaşımının serbestisini ve güvenliğini garanti altına alacak tüm formüllere destek verdiklerini ifade etti. Ensari, "Bölgede gerilimin durdurulması için taraflarla yürüttüğümüz diplomatik çabalar sürüyor. Önceliğimiz gerilimi bir an önce durdurmak, diplomasi masasına geri dönmek ve Hürmüz Boğazı'nın eskiden olduğu gibi sorunsuz şekilde serbest geçişlere yeniden açılması" dedi.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na Katar'dan Tam Destek
Toplantıda Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na da değinen Sözcü Ensari, bu adımı memnuniyetle karşıladıklarını dile getirdi. Bölgesel güvenliğin tekil bir ülkenin tekelinde olmadığını vurgulayan Ensari, "Bölgenin güvenliği ortak bir sorumluluktur ve ortak bölgesel koordinasyon gerektiriyor" diyerek iş birliğinin önemine dikkat çekti.
Gazze’de "Oyalama Politikası" Tepkisi
Gazze'deki ateşkes sürecine ilişkin de net mesajlar veren Ensari, Katar, Mısır ve Türkiye'nin arabuluculuğunda ateşkesin ikinci aşamasının hayata geçirilmesi için yoğun mesai harcandığını belirtti.
İsrail’in Gazze ve Batı Şeria'daki politikalarını sert bir dille eleştiren Ensari, Tel Aviv yönetiminin anlaşmayı uygulama konusunda "oyalama politikası" güttüğünü söyledi. Uluslararası toplumun İsrail üzerinde daha baskılayıcı bir tutum sergilemesi gerektiğinin altı çizildi.
Krizin Arka Planı: Hürmüz Boğazı’nda Neler Yaşanmıştı?
14 Haziran’da Pakistan arabuluculuğunda ABD ile İran arasında bir mutabakat sağlanmış; Washington'ın dondurulan İran varlıklarını serbest bırakması karşılığında İran'ın Boğaz'ı açması ve 60 gün boyunca geçişlerden ücret talep etmemesi kararlaştırılmıştı.
Ancak ABD'nin varlıkları serbest bırakmayarak alternatif rotalar belirlemesi mutabakatın ihlali olarak değerlendirilmiş, iki ülke arasındaki gerilim kısa sürede çatışmalara dönüşmüştü. Yaşanan çatışmaların ardından Tahran yönetimi, güvenli geçiş yollarının tesisi için Hürmüz'e kıyısı bulunan Umman ile yeni bir müzakere masası kurmuştu.
