Orta Doğu'da tansiyon, Basra Körfezi'nden gelen sıcak çatışma ve sabotaj haberleriyle bir kez daha zirveye tırmandı. İran ile ABD arasındaki stratejik gerilim küresel enerji koridoru Hürmüz Boğazı'nı kilitlerken, krizin askeri ayağında İsrail yönetiminin ordu kademesiyle karşı karşıya geldiği bildiriliyor. Tahran yönetimi, Washington'ın sunduğu mesajları oyalama taktiği olarak yorumlayarak Hürmüz Boğazı'ndaki ablukayı gevşetmeyeceğini net bir dille ilan etti.
"7 Şart Yerine Gelmeden Boğaz Açılmayacak"
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, ABD'nin diplomatik kanallardan ilettiği karşılıkları "aldatıcı" olarak değerlendirdi. Beyaz Saray'ın temasların sürdüğüne dönük açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını savunan Rızai, bu tutumun tamamen piyasalardaki petrol fiyatı baskısını kırmaya yönelik bir algı hamlesi olduğunu belirtti.
İran'ın mevcut şartlarda ABD ile hiçbir resmi ya da gayriresmi temas yürütmediğini vurgulayan Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden sivil ve ticari trafiğe açılmasını katı kurallara bağladı. İran tarafının masaya koyduğu 7 maddelik talep listesi şu başlıklardan oluşuyor:
Bölgedeki deniz ablukasının derhal kaldırılması,
Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ve ticari taşımacılığa kalıcı güvenlik garantisi verilmesi,
Tek taraflı ekonomik yaptırımlara son verilmesi,
İran'ın petrol ihracatına yönelik muafiyetlerin tanınması,
Uluslararası hesaplarda bloke edilen mali varlıkların serbest bırakılması,
Nükleer maddelerin ülke sınırları içinde tutulması hakkının tanınması,
Taraflar arasındaki fiili savaş durumunun tamamen sonlandırılması.
Hürmüz Boğazı'nda Mayın Tuzağı: Aynı Gün Üçüncü Tanker Alev Aldı
Siyasi restleşme devam ederken sahada çatışma dinamikleri doğrudan enerji nakil hatlarını vuruyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu, belirlenen güvenlik koridorunun dışına çıkarak boğazdan geçmeye çalışan üçüncü bir petrol tankerinin deniz mayınına çarparak infilak ettiğini bildirdi. Hürmüz'ün doğusunda alev alan tankerden yükselen yoğun duman kilometrelerce uzaktan görüldü.
Gelişmeler, boğazın güneyinde yer alan ABD menşeili kıyı radarları ile seyrüsefer yönlendirme sistemlerinin devre dışı kalmasının ardından izinsiz geçiş yapan gemilerin denetimsiz sulara yöneldiğini gösteriyor. Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Muhibbi, günün erken saatlerinde Amerikan F-35 savaş uçaklarının eskortluk ettiği iki tankerin daha geçiş girişimi sırasında kaza yaptığını ve rotalarını tamamlayamadığını duyurdu. İran makamlarının seyrüsefer kazası olarak nitelediği bu vakaların da bölgedeki mayın hatlarından kaynaklandığı değerlendiriliyor.
İsrail Cephesinde Çatlak: Ordu, Netanyahu'nun Saldırı Emrine Direndi
Bölgesel gerilimin İsrail kanadında ise hükümet ile askeri kanat arasında eşine az rastlanır bir kriz patlak verdi. İsrail basınına yansıyan bilgilere göre Başbakan Binyamin Netanyahu, İran'a yönelik doğrudan bir askeri harekat başlatmak istedi; ancak Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir bu hamleye karşı çıktı.
Zamir'in, ABD ara seçimleri sonrası değişen siyasi dengeler ve bölgedeki belirsizlik ortamında Tahran'a yönelik tek taraflı bir saldırıyı "yüksek riskli bir tedbirsizlik" olarak nitelediği aktarıldı. İsrail basını, Netanyahu'nun genel seçim öncesinde orduya verdiği saldırı talimatının stratejik bir hesap hatası doğuracağını savunan Genelkurmay Başkanı'nın, bu emri yerine getirmek için Başbakan'dan ıslak imzalı ve yazılı belge talep ettiğini yazdı. Benzer şekilde, Washington yönetiminin de Netanyahu'nun İran sivil altyapısını hedef almayı öngören kapsamlı planlarına onay vermediği belirtiliyor.
