Washington ile Tahran arasında tırmanan askeri gerilim yerini kırılgan bir diplomatik trafiğe bıraktı. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik planlanan askeri müdahaleleri son anda askıya alması, iki ülke arasında tıkanan müzakere sürecinin yeniden canlanabileceği beklentisini doğurdu. Bölgede arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan ve Katar kaynakları, bu hafta sonuna kadar taraflar arasında olumlu gelişmelerin yaşanabileceğine dikkat çekiyor.
Müzakere Masası İçin Zemin Arayışı: 14 Günlük Mola
Devam eden mekik diplomasisine yakın kaynaklar, Pakistanlı ve Katarlı yetkililerin bölgesel aktörlerle iş birliği yaparak Trump yönetimi üzerinde askeri adımlardan kaçınması yönünde ikna edici bir rol oynadığını belirtiyor. Taraflar arasındaki mesaj trafiğinin yoğunlaştığı bu süreçte, askeri gerilimin en az iki hafta süreyle dondurulması ve bu zaman diliminde diplomasi kanallarının yeniden açılması hedefleniyor.
Sürece dair değerlendirmede bulunan diplomatik kaynaklar, bu sakinliğin oldukça hassas dengelere dayandığının altını çizerek şunları kaydetti:
"Mevcut şartlarda en kritik husus, saldırılardaki bu duraksamanın sürdürülebilirliğini sağlamak. Eğer arabulucular silahların en az bir hafta boyunca susmasını başarabilirse, iki tarafı tekrar aynı masada buluşturmak çok daha kolay olacaktır."
Trump’tan Hürmüz Boğazı ve Nükleer Şartı
Gelişmelerin ardından sosyal medya platformu Truth Social üzerinden açıklamada bulunan ABD Başkanı Donald Trump, Bölge ülkelerinin ve Tahran’ın kapsamlı bir uzlaşı için ek süre talebinde bulunduğunu ifade etti. Trump, nihai bir anlaşmanın iki temel şartı olduğunu vurguladı: Hürmüz Boğazı’nın seyrüsefere tamamen açılması ve İran’ın nükleer tehdit potansiyelinin sona erdirilmesi.
İsrail’in de bu süreçte askeri adımlardan kaçınmayı kabul ettiğini belirten Trump, tüm taraflara anlaşmanın bir an önce tamamlanması yönünde çağrıda bulundu.
İslamabad ve Doha’dan Gerilimi Düşürme Formülü
Bölgesel krizin derinleşmesini önlemek adına Nisan ayındaki ateşkes ve Haziran ayında İslamabad'da sağlanan çerçeve anlaşmasında kritik rol oynayan Pakistan, temaslarını sürdürüyor. Pakistan Ordu Komutanı Mareşal Asim Munir, İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ile yaptığı görüşmede gerilimin azaltılması gerekliliğini yineledi.
Katarlı ve Pakistanlı arabulucuların geçtiğimiz ay sunduğu ortak planda, çatışmaların kalıcı olarak sonlandırılması için ilk adım olarak tarafların 9 Temmuz öncesi askeri pozisyonlarına dönmesi önerilmişti.
Küresel Ekonomi Üzerindeki Savaş Tehdidi
Son dönemde Husi milislerinin Kızıldeniz ve Suudi Arabistan hedeflerine yönelik tırmanan saldırıları, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer krizini daha da karmaşık hale getirmişti. Ancak uzmanlar, bölgesel bir çatışmanın küresel piyasalar ve enerji hatları üzerindeki yıkıcı etkilerinin tüm aktörler tarafından net bir şekilde idrak edildiğini belirtiyor.
Diplomatik kaynaklar, küresel ekonominin yeni bir krizi kaldıramayacağı bilincinin, tarafları masaya yaklaşmaya zorlayan en büyük etken olduğunu ifade ediyor.
