KÖRFEZDE DİPLOMASİ RÜZGARI: HÜRMÜZ'DE TİCARİ TRAFİK SIÇRAMA YAPTI
Küresel enerji arzının en kritik su yollarından biri olan Hürmüz Boğazı, diplomatik temasların ardından yeniden ticari gemilerin çekim merkezi haline geliyor. Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında 14 Haziran'da varılan ve 18 Haziran itibarıyla resmiyet kazanan mutabakat zaptı, bölgedeki deniz ticaretine doğrudan yansıdı. Müzakerelerin hassas dengesi ve süregelen kırılganlığa rağmen, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemi sayısı son bir haftada önceki döneme kıyasla yüzde 50'nin üzerinde dramatik bir artış kaydetti.
Savaşın Ardından Gelen İlk Büyük Canlanma
Bölgede patlak veren ABD/İsrail-İran savaşı öncesinde günlük ortalama 130 geminin güvenle kullandığı bu stratejik rota, 28 Şubat sonrasında askeri hareketlilik ve güvenlik endişeleriyle tamamen durma noktasına gelmişti. Mutabakat metninde yer alan "ticari gemi trafiğine açılma şartı", boğazdaki durgunluğu kıran ana unsur oldu. Ancak sektör temsilcileri, diplomatik zeminin hala kaygan olması sebebiyle temkinli duruşlarını koruyor. Nitekim son artışa rağmen boğazdaki toplam trafik, savaş öncesi dönemin yüzde 70 altında seyretmeye devam ediyor.
Kpler Verileri: 24 Haziran'da Savaş Sonrasının Rekoru Kırıldı
Veri analitik şirketi Kpler tarafından derlenen güncel istatistikler, boğazdaki hareketliliğin ivmesini net bir biçimde ortaya koyuyor. 15-21 Haziran haftasında toplam 223 ticari gemiye ev sahipliği yapan Hürmüz Boğazı, günlük ortalama 32 gemi geçişi kaydetmişti. Bu süreçte en durgun gün 18 gemiyle 15 Haziran olurken, en yoğun gün 50 gemiyle 20 Haziran olarak belirlenmişti.
Takip eden 22-28 Haziran haftasında ise deniz trafiği adeta vites yükseltti. Toplam 343 geminin geçiş yaptığı bu haftada, günlük ortalama araç sayısı 49'a ulaştı. 24 Haziran günü kaydedilen 76 gemilik geçiş ise, 28 Şubat'ta başlayan savaştan bu yana tek bir günde ulaşılan en yüksek yoğunluk olarak kayıtlara geçti. Haftanın en sakin günü ise 24 geminin geçiş yaptığı 28 Haziran oldu. Güncel veriler, sadece dün boğazı kullanan 40 geminin en az 6 milyon varil ham petrol taşıdığını gösteriyor.
Enerji Sevkiyatında "Gölge Filo" ve İran Rotası Dominasyonu
Hürmüz Boğazı'ndaki mevcut trafiğin omurgasını başta İran olmak üzere Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak ve Kuveyt menşeili ham petrol ve türevlerini taşıyan tankerler oluşturuyor. Bölgedeki güvenlik riskleri nedeniyle uluslararası dev taşımacılık şirketleri tedbiri elden bırakmazken, geçiş yapan gemilerin profili dikkat çekiyor. Güzergahı kullanan filoların çok büyük bir kısmının uluslararası yaptırımların radarına takılmayan "gölge filo" unsurları olduğu ve bu gemilerin Tahran yönetiminin kontrolündeki "İran karasuları rotasını" tercih ettiği belirtiliyor.
