ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray’a dönüşünden bu yana Oval Ofis kapılarını en sık aşındıran lider olan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, bu kez duvara çarptı. Bugüne kadar gerçekleştirdiği altı ziyareti de günler, hatta saatler içinde rezerve etmeyi başaran Netanyahu'nun, iki haftayı aşkın süredir Trump’tan randevu koparmaya çalıştığı iddia edildi.
Beyaz Saray kaynakları, İsrail medyasında yer alan "Pazartesi günü Trump-Netanyahu zirvesi yapılacak" yönündeki haberleri şaşkınlıkla karşıladıklarını belirtirken, böyle bir görüşmenin hiçbir zaman resmi takvime alınmadığını vurguladı.
Olmayan Randevuya "Ön Protokol" Gönderildi
Krizin perde arkasındaki diplomatik hareketlilik, bu ayın başında yapılan bir telefon görüşmesine dayanıyor. Trump, Netanyahu'nun kendisini ABD'nin 250. Bağımsızlık Günü vesilesiyle aradığını ve Washington'da bir araya gelmek istediğini belirtmişti. Görüşmenin, Trump’ın Ankara'daki NATO Zirvesi dönüşünde gerçekleşebileceği konuşulsa da günler geçmesine rağmen Washington cephesinden beklenen randevu onayı bir türlü gelmedi.
Buna rağmen İsrail tarafı hazırlıklarını durdurmadı. Eski Senatör Lindsey Graham'in vefatını fırsat bilen Tel Aviv yönetimi, taziye ziyareti bahanesiyle seyahat planını devreye soktu. Netanyahu'nun ofisi;
İsrail Hava Kuvvetleri'ne hükümet uçağını hazırlama talimatı verdi,
Güvenlik ve protokol ekiplerinden oluşan ön heyeti Washington'a uçurdu.
Ancak Beyaz Saray'dan beklenen resmi onay bir türlü çıkmayınca, cenaze töreninin ertelendiği gerekçe gösterilerek apar topar ziyaretin iptal edildiği duyuruldu. Beyaz Saray'dan üst düzey bir yetkili süreci, "İzlenimimiz, Netanyahu'nun henüz gerçekleşmemiş ve onaylanmamış bir randevuyu oldu-bittiye getirerek kesinleşmiş gibi göstermeye çalıştığı yönündeydi" sözleriyle özetledi.
İlişkileri Geren F-35 Çatlağı ve Trump'ın Öfkesi
İki lider arasındaki bu alışılmadık soğukluğun temelinde ise askeri ve bölgesel bir anlaşmazlık yatıyor. Netanyahu'nun, Trump'ın Ankara ziyareti öncesinde Fox News ekranlarında ABD'nin Türkiye'ye F-35 savaş uçağı satma planını açıkça eleştirmesi bardağı taşıran son damla oldu.
Beyaz Saray kulislerine göre Trump, müttefik bir liderin ABD'nin dış politika kararlarını televizyon ekranlarından hedef almasına son derece öfkelendi. Yetkililer, ABD Başkanı'nın "Netanyahu'nun bu konuda yorum yapma ve kararlarımızı sorgulama hakkı yok" diyerek tepkisini dile getirdiğini aktarıyor.
İptalin Arkasında "İran Misillemesi" Korkusu mu Var?
Görüşmenin iptal edilmesine ilişkin Tel Aviv koridorlarında farklı senaryolar da konuşuluyor. Bazı İsrailli güvenlik kaynaklarına göre, ABD'nin İran'a yönelik askeri hareketliliğini artırma sinyalleri vermesi, Netanyahu'yu geri adım atmaya zorladı. Tahran'ın olası bir misilleme operasyonuna girişmesi ihtimaline karşı, İsrail Başbakanı'nın kriz anında ülkesinde kalmayı tercih etmiş olabileceği belirtiliyor.
Her şeye rağmen Beyaz Saray, kapıları tamamen kapatmış değil. Yetkililer, Trump'ın bu ay içinde Washington Ulusal Katedrali'nde Lindsey Graham için düzenlenecek resmi anma töreni sırasında Netanyahu ile ayaküstü de olsa bir araya gelme ihtimalini tamamen dışlamıyor.
