Rusya ile Japonya arasında İkinci Dünya Savaşı'nın son günlerinden bu yana devam eden Kuril Adaları anlaşmazlığı, Kremlin lideri Vladimir Putin'in bölgeye gerçekleştirdiği sürpriz ziyaretle yeniden alevlendi. Putin'in adalardan İturup'a ayak basması üzerine Tokyo yönetimi diplomatik kanallardan en sert şekilde protesto yayınlarken, Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev ise adaların sonsuza kadar Rus toprağı kalacağını vurgulayarak Japonya'ya gözdağı verdi.
Putin İturup Adası'na Ayak Bastı, Tokyo Harekete Geçti
Kremlin Sarayı'nın sabah saatlerinde yaptığı resmi açıklamayla duyurulan ziyaret, iki ülke arasındaki hassas dengeleri altüst etti. Vladimir Putin'in Kuril zincirinin güneyinde yer alan İturup Adası'nı ziyaret etmesi, uzun süredir adalar üzerinde hak iddia eden Japonya tarafında büyük bir tepkiyle karşılandı.
Japonya Dışişleri Bakanlığı, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Putin'in bu hamlesini "şiddetle protesto ettiklerini" duyurdu. Açıklamada, söz konusu adaların hem tarihsel süreç hem de uluslararası hukuk çerçevesinde ayrılmaz bir Japon toprağı olduğunun altı çizildi.
Başbakan Takaiçi: "İlişkilerin Geleceğini Zorlaştırıyor"
Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae de yaşanan gelişmelere tepkisiz kalmadı. Tokyo'nun tüm uyarılarına ve ziyaretin gerçekleşmemesi yönündeki taleplerine rağmen Putin'in adaya gitmesini "kesinlikle kabul edilemez" olarak nitelendiren Takaiçi, bu hamlenin halihazırda zor bir dönemden geçen ikili ilişkilere darbe vurduğunu söyledi.
Japon Başbakan, Rusya'nın Ukrayna'ya müdahalesi sonrasında gerilen ilişkilerin, bu ziyaretle birlikte orta ve uzun vadede düzeltilmesinin daha da karmaşık bir hal aldığını ifade etti.
Medvedev'den Tokyo'ya Ültimatom: "Ağır Sonuçları Olur"
Japonya'dan yükselen tepkilere Moskova'dan yanıt gecikmedi. Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, Başbakan Takaiçi'nin "tarihsel mülkiyet" iddialarını hedef alarak sert açıklamalarda bulundu.
Japonya'nın söylemlerinin sahada hiçbir şeyi değiştirmeyeceğini belirten Medvedev, adaların dün olduğu gibi bugün ve gelecekte de Rusya'ya ait kalacağını vurguladı. Mevcut statükoyu kabullenmek istemeyen tarafların "ağır sonuçlarla karşılaşacağını" dile getiren Medvedev, Moskova'nın egemenlik haklarından geri adım atmayacağını net bir dille ortaya koydu.
81 Yıllık Çözülemeyen Düğüm: Kuril Anlaşmazlığı Nedir?
İki ülke arasındaki gerilimin kökeni, 1945 yılında İkinci Dünya Savaşı'nın son günlerinde Sovyetler Birliği'nin Pasifik ile Ohotsk Denizi'ni ayıran 1300 kilometrelik Kuril Adaları zincirini kontrol altına almasına dayanıyor. Japonya, adalar zincirinin en güneyindeki dört ada olan İturup, Kunaşiri, Şikotan ve Habomai üzerindeki hak iddiasını sürdürüyor.
1951 yılındaki San Francisco Barış Antlaşması'nda bu dört adanın statüsünün net bir şekilde tanımlanmaması, günümüze kadar süren krizin temelini attı. Sovyetler Birliği, bu belirsizlik nedeniyle antlaşmayı imzalamadı. 1956'da diplomatik ilişkileri yeniden başlatan Ortak Deklarasyon imzalanmış ve barış antlaşması sonrası bazı adaların devri öngörülmüş olsa da İturup ve Kunaşiri üzerindeki anlaşmazlık kalıcı bir çözüme ulaşılmasını engelledi. 2014'teki Ukrayna krizi sonrasında ise müzakere süreçleri tamamen donduruldu.
