İspanya’da her yıl 2 Eylül’de kutlanan “Sebte Günü”, bu yıl ülke genelinde düzenlenen dev protestolara sahne oldu. Belediyeler Federasyonu’nun çağrısıyla başkent Madrid başta olmak üzere ülkenin dört bir yanında sokağa çıkan binlerce kişi, Sebte’nin İspanya egemenliğinde olmasına desteğini ifade ederken, sol koalisyon hükûmetinin düzensiz göç krizini yönetme biçimini sert bir şekilde eleştirdi. Göstericiler ellerinde İspanyol bayraklarıyla meydanları doldururken, sık sık hükûmetin istifasını talep eden sloganlar attı.
Sebte Günü’nde Hükûmete Karşı sokaklar Doldu
Belediyeler Federasyonu’nun organizasyonuyla gerçekleştirilen eylemlere, ana muhalefetteki merkez sağ parti Halk Partisi (PP) ve aşırı sağcı Vox da aktif destek verdi. Düzensiz göçmen krizinin üzerinden yaklaşık 1 ay geçmesinin ardından gelen bu protestolarda vatandaşlar, İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprak bütünlüğünün korunmasını isterken, mevcut yönetimin güvenlik zafiyeti içinde olduğunu savundu.
Muhalefetten Sert Çıkış: "Fas Kaynaklı Operasyon"
Protestolarda basına açıklamalarda bulunan PP lideri Alberto Nunez Feijoo, Başbakan Pedro Sanchez’i ülkenin güvenliğini sağlayamamakla ve toprak bütünlüğünü savunmada yetersiz kalmakla suçladı. Sebte’ye yönelik düzensiz göç akınının Fas tarafından koordine edildiğini öne süren Feijoo, şimdiye kadar Rabat yönetimini koruyan açıklamalar yapan İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska’nın istifasını ve Başbakan Sanchez’in ülkeyi acilen erken seçime götürmesini talep etti.
Aşırı sağcı Vox partisinin lideri Santiago Abascal ise Madrid’deki eylem sırasında Başbakan Sanchez’i hedef alarak çok sert ifadeler kullandı. Sanchez’i "tehlikeli bir psikopat" olarak nitelendiren Abascal, hükûmetin "bir uşak gibi Fas rejiminin hizmetinde olduğunu" öne sürdü.
Sızan Polis Raporu HükÛmeti Zora Soktu
Hükûmeti en çok sıkıştıran gelişme ise sağ görüşlü "El Espanol" gazetesinin yayımladığı bir istihbarat belgesi oldu. Olaylar öncesinde Ulusal Göç ve Sınır Merkezi (CENIF) aracılığıyla Emniyet Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporda, on binlerce düzensiz göçmenin Sebte’ye kitlesel geçiş yapma riskine karşı uyarıda bulunulduğu ve Fas güvenlik güçlerinin bu süreci organize ettiği ima edilmişti.
Başbakan Sanchez ve koalisyonun büyük ortağı Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) bakanları daha önceki açıklamalarında kriz öncesi herhangi bir istihbarat almadıklarını ve Fas’ın rolüne dair kanıt olmadığını savunmuştu. Ancak ortaya çıkan bu rapor ve sosyal medyada paylaşılan bazı görüntüler iktidarı zor durumda bıraktı. Muhalefetin yoğun istifa baskıları karşısında Emniyet Genel Müdürü Francisco Pardo, 30-31 Temmuz tarihlerinde yaşanan olayların Fas güvenlik güçlerince planlandığına dair resmî bir polis raporunun bulunmadığını açıkladı. Buna rağmen muhalefetin tepkileri dinmedi.
70 Bin Kişilik Akın ve Alınan Tedbirler
Temmuz ayının son günlerinde Fas’ın Fenidek kentindeki sahilden yüzerek Sebte’ye geçen yaklaşık 70 bin düzensiz göçmen, krizin boyutlarını gözler önüne sermişti. Yaşanan kitlesel göç dalgası sonrasında İspanya hükûmeti bölgedeki güvenliği sağlamak adına tüm devlet imkânlarını seferber etmiş, silahlı kuvvetlerin bölgeye konuşlandırılmasına karar vermişti. Bölgeye geçiş sırasında yaşanan trajedilerde ise Fas’tan İspanya’ya ulaşmaya çalışan 88 düzensiz göçmenin hayatını kaybettiği bildirildi.
Yaşanan bu siyasi krizin gölgesinde Başbakan Pedro Sanchez’in, yarın Meclis Genel Kurulu’nda Sebte’deki olaylara ilişkin kapsamlı bir konuşma yapması bekleniyor.
