ABD, İsrail ve İran hattında patlak veren askeri çatışmaların üzerinden yaklaşık altı ay geçmesine rağmen, Ortadoğu'nun kritik su yollarındaki düğüm çözülemedi. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Basra Körfezi'ndeki güvenlik riskleri nedeniyle bölgeden ayrılamayan 400 civarında ticaret gemisinin halen mahsur durumda olduğunu açıkladı.
IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez tarafından yapılan resmi açıklamada, gerginliğin tırmandığı ilk günden bu yana yaklaşık 6 bin denizcinin bölgede sıkışıp kaldığı belirtildi. Birçok geminin ve mürettebatın güvenli alanlara geçmeyi başardığı aktarılsa da, önemli bir bölümünün halen çatışma riskinin tam ortasında bekleyişini sürdürdüğü vurgulandı.
Küresel Tedarik Zinciri Kırılma Noktasında
Yaşanan krizin yalnızca bölgesel bir güvenlik sorunu olmadığını belirten IMO yetkilileri, durumun dünya genelinde ciddi ekonomik yansımaları olacağı uyarısını yineledi. Özellikle ham petrol, doğalgaz, gübre ve kritik ham maddelerin taşındığı ana rotaların kapanması, küresel piyasalarda tedarik krizini tetikliyor.
Deniz güvenliğinin dünya genelinde aşamalı olarak gerilediğine dikkat çeken Dominguez; Karadeniz, Kızıldeniz ve Aden Körfezi'nin ardından Basra Körfezi'nin de yüksek riskli bölge haline gelmesinin global ticaret sistemini derinden sarstığını ifade etti.
IMO Konseyi'nden Hürmüz Boğazı İçin Acil Karar
Gelişmeler üzerine harekete geçen IMO Konseyi, uluslararası deniz seyrüseferinin korunması amacıyla hazırlanan karar taslağını onayladı. Alınan kararda, uluslararası boğazlardan serbest geçiş hakkının hiçbir gerekçeyle engellenemeyeceği veya askıya alınamayacağı altı çizildi.
Hürmüz Boğazı'ndaki ticari trafiğin güvenli şekilde yeniden başlatılması için uluslararası topluma çağrıda bulunan Dominguez; Birleşmiş Devletler, üye ülkeler ve denizcilik sektörünün temsilcilerini ortak bir çözüm zemininde buluşmaya davet etti. Seyrüsefer serbestisinin tesisi için diplomatik iradenin şart olduğu kaydedildi.
Diplomatik Tıkanıklık Devam Ediyor
Savaş öncesinde dünya enerji taşımacılığının kilit noktası olan Hürmüz Boğazı, askeri operasyonların başlamasıyla birlikte çatışmaların ana odağı haline geldi. Altı aydır süren diplomatik girişimlerden henüz somut bir sonuç alınabilmiş değil.
Tahran yönetimi askeri baskıların son bulması ve taviz verilmesi yönündeki taleplerini korurken, Washington yönetiminin ise ekonomik yaptırımlar ve askeri varlıkla baskıyı artırma stratejisini sürdürdüğü gözlemleniyor. Taraflar arasındaki restleşme devam ederken, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan yüzlerce gemi ve binlerce denizcinin akıbeti belirsizliğini koruyor.
