Dünya deniz ticaretinin ve stratejik geçiş yollarının en kritik noktalarından biri olan İstanbul Boğazı’nda, 2026 yılının ilk yarısına ait seyir verileri netleşti. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı kayıtlarından derlenen bilgilere göre, yılın ilk altı aylık döneminde Türk boğazlarını toplam 19 bin 277 gemi kullandı. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla geçen gemi sayısında hafif bir gerileme kaydedilse da taşınan yükün toplam ağırlığında belirgin bir artış yaşandı.
Transit Trafikte Dev Tonaj: 301 Milyon Groston Aşıldı
Ocak ve haziran ayları arasındaki altı aylık kesitte İstanbul Boğazı’ndan süzülen gemilerin, taşıdıkları yüklerle birlikte ulaştığı toplam ağırlık 301 milyon 539 bin 517 groston olarak hesaplandı. Bu rakam, geçtiğimiz yılın aynı döneminde 291,7 milyon groston seviyesindeydi. Yapılan analizler, geçen gemi sayısındaki düşüşe rağmen toplam tonajın yükselmesini, Boğaz’ı tercih eden gemilerin fiziki boyutlarının ve taşıma kapasitelerinin büyümesine bağlıyor.
Yılın ilk yarısında Boğaz trafiğinin günlük ortalaması 107 gemi olarak verilere yansıdı. Aylık bazda bakıldığında ise yılın en sakin dönemi 2 bin 687 gemi ve 41,3 milyon grostonla şubat ayında yaşanırken; en yoğun hareketlilik 3 bin 492 gemi ve 58,4 milyon groston yük hacmiyle mayıs ayında gerçekleşti.
Dev Gemiler İkinci Çeyrekte Rotayı Boğaz'a Çevirdi
Geçiş yapan gemilerin boyut dağılımları da dikkat çekici veriler sundu. Yılın ilk üç ayında boyu 300 metrenin üzerinde olan tek bir dev gemi dahi Boğaz'dan geçmezken, nisan-haziran döneminde bu sınıftaki 26 dev şilep ve tanker İstanbul Boğazı'nı kullandı.
Uzunluk gruplarına göre yapılan incelemede;
100 metreden küçük gemiler 5 bin 195 adetle ilk sırada yer alırken,
100-150 metre arası gemiler 6 bin 924 adetle en büyük payı oluşturdu.
150-200 metre boyutlarında 4 bin 937,
200-250 metre boyutlarında 1 bin 276,
250-300 metre aralığında ise 919 gemi Boğaz geçişi yaptı.
Ayrıca, Boğaz’daki seyir emniyetinin en önemli unsurlarından biri olan kılavuz kaptan hizmetinden faydalanma oranı da yüksek seyretti. Yılın ilk yarısında geçen 19 bin 277 geminin 12 bin 254’ü uzman kılavuz kaptanlar eşliğinde geçişini tamamladı.
Dökme Yük ve Genel Kargo Gemileri Başı Çekiyor
İstanbul Boğazı’nı kullanan deniz araçlarının türlerine göre dağılımında ticari yük gemilerinin hakimiyeti öne çıktı. Altı aylık süreçte Boğaz'ı 6 bin 814 genel kargo gemisi ve 3 bin 757 dökme yük gemisi kullandı.
Tehlikeli ve özel yük taşıyan deniz araçlarının trafiği de yoğunluğunu korudu. Yılın ilk yarısında 899 kimyasal tanker, 392 LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı) tankeri ve türü belirtilmeyen 3 bin 201 tanker Boğaz’dan transit geçiş gerçekleştirdi.
Diğer gemi türlerindeki dağılım ise şu şekilde kayıtlara geçti: 2 bin 69 konteyner gemisi, 625 barç, 290 yolcu gemisi, 283 canlı hayvan taşıyan gemi, 137 römorkör, 116 Ro-Ro, 45 araç taşıyıcı (car carrier), 23 çimento gemisi, 20 savaş gemisi ve 606 diğer nitelikteki deniz aracı.
Son Yılların İlk Yarı Karşılaştırması
İstanbul Boğazı'nın geçmiş yıllardaki ilk yarı performansları incelendiğinde, küresel ticaret rotalarındaki dalgalanmalar net bir şekilde görülebiliyor:
2023 İlk Yarı: 19 bin 338 gemi – 305,9 milyon groston
2024 İlk Yarı: 20 bin 780 gemi – 268,3 milyon groston
2025 İlk Yarı: 19 bin 381 gemi – 291,7 milyon groston
2026 İlk Yarı: 19 bin 277 gemi – 301,5 milyon groston
Veriler, gemi adedinde yıllar içinde ufak sapmalar olsa da Boğaz üzerinden taşınan toplam tonajın son üç yılın en yüksek ikinci seviyesine ulaştığını gösteriyor.
