NATO müttefikleri, savunma ve hava sahası gözetleme kabiliyetlerini modernize etmek amacıyla stratejik bir adıma imza attı.
Ankara'da düzenlenen savunma sanayisi forumunda konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifak üyesi ülkelerin, ömrünü tamamlayan emektar E-3 Sentry gözetleme uçaklarının yerine İsveç yapımı GlobalEye Havadan Erken İhbar ve Kontrol (AWACS) uçaklarını seçtiğini açıkladı.
Ortak tedarik kararı kapsamında envantere 10 adede kadar yeni uçağın katılması planlanıyor. Tanesi yaklaşık 600 million dolar değerinde olan bu modern platformlar, ittifakın gökyüzündeki yeni gözü olacak.
İsveç Başbakanı Kristersson hedef tarihi 2027 olarak açıkladı
Tedarik sürecine ilişkin memnuniyetini dile getiren İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, bu kararın ülkesi için büyük bir gurur kaynağı olduğunu vurguladı. Kristersson, GlobalEye uçaklarının en geç 2027 yılına kadar İsveç hava üslerinden aktif olarak operasyon yürütmeye başlayacağını müjdeledi.
Bombardier Global 6000 iş jeti platformu üzerine inşa edilen ve gelişmiş "Erieye Extended Range" AESA radar sistemiyle donatılan GlobalEye, 11 saati aşan havada kalış süresi ve 550 kilometreyi bulan geniş radar menziliyle operasyonel maliyetleri düşürürken gözetleme kapasitesini maksimuma çıkarıyor. İttifakın bu seçimi, Avrupa merkezli askeri teknolojilerin küresel savunma mimarisindeki yükselen ağırlığını da gözler önüne seriyor.
İptal edilen Boeing planından sonra rotayı değiştirdiler
NATO'nun ilk "Müttefik Geleceğin Gözetleme ve Kontrolü" (iAFSC) projesi çatısı altında şekillenen bu karar, aslında büyük bir stratejik dönüşümün eseri olarak kayda geçti. İttifak üyesi bir grup müttefik, yaklaşık beş ay önce Amerikan havacılık devi Boeing tarafından üretilen E-7A Wedgetail uçaklarını satın alma planından vazgeçmişti. Söz konusu alım sözleşmesinden "stratejik ve finansal temellerin kaybedilmesi" gerekçesiyle çekilen müttefikler, rotayı İsveç merkezli çözüme çevirdi.
Eski iAFSC planı çerçevesinde başlangıçta altı adet Amerikan E-7 uçağı satın almayı taahhüt eden NATO, Donald Trump yönetiminin programı iptal etmeyi planladığı yönündeki açıklamalarının ardından bu fikirden uzaklaşmıştı. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Kongre üyelerinden yükselen yoğun tepkilerin ardından geri adım atarak iptal kararını iptal etmiş olsa da ittifak içindeki finansal ve operasyonel belirsizlikler, Avrupalı müttefiklerin bağımsız bir hamleyle İsveç yapımı GlobalEye filosuna yönelmesini hızlandırdı.
