Avrupa’da son yıllarda hızla yayılan ve "İtalyan metodu" olarak adlandırılan ilginç bir yöntem, otomotiv ve sigorta sektöründe kriz yaratmaya devam ediyor. İtalya'da yaşayan binlerce araç sahibi, kendi ülkelerindeki fahiş sigorta primleri, taşıt vergileri ve muayene masraflarından sıyrılmak amacıyla hiç gitmedikleri ülkelerden plaka almayı tercih ediyor. Aracılık yapan paravan firmalar üzerinden yürütülen bu operasyonlar, İtalyan makamları tarafından geniş çaplı bir sigorta usulsüzlüğü olarak değerlendiriliyor.
Napoli Merkezli Dev Sistem: 35 Bini Aşkın Araç Yollarda
Özellikle ülkenin güneyinde yer alan Napoli ve çevresinde tavan yapan sigorta maliyetleri, sürücüleri alternatif arayışlara itti. Bölgede lüks otomobillerden şehir içi scooter’lara kadar yaklaşık 35 bin aracın Doğu Avrupa ülkelerine ait plakalarla trafiğe çıktığı tespit edildi. Ülke genelinde ise bu rakamın 53 bin seviyesine ulaştığı belirtiliyor.
Sistem; kağıt üstünde gerçekleştirilen devir işlemleri, paravan şirket kurulumları, usulsüz muayene evrakları ve formalite vekaletnamelerle işletiliyor. Bu sayede sürücüler, araçların mülkiyetini veya kullanım hakkını yurt dışındaymış gibi göstererek İtalya'daki yüksek maliyet kalemlerinin tamamından muaf kalıyor.
Fiyat Farkı Uçurumu Yöntemi Cazip Kılıyor
Sürücüleri bu yönteme iten ana etken ise iki ülke arasındaki uçurum seviyesindeki prim farkları. Örneğin Polonya’da ortalama zorunlu trafik sigortası primi yıllık yaklaşık 129 avro (553 zloti) seviyesinde seyrederken, İtalya genelinde bu tutar ortalama 431 avroya çıkıyor. Riskin ve kaza oranlarının yüksek olduğu Napoli gibi kentlerde ise rakamlar 600 avroyu aşıyor; özellikle ehliyetini yeni almış genç sürücüler veya geçmişinde hasar kaydı bulunan kişiler için maliyetler katlanarak ödenemez boyutlara ulaşıyor.
Gizli Tehdit Kazalarda Ortaya Çıkıyor
Trafikte seyreden yabancı plakalı araçların takibi ve denetimi oldukça güç olduğu için usulsüzlük çoğu zaman hasarlı kazaların ardından fark edilebiliyor. İstatistikler, İtalya’da Polonya tescilli araçların karıştığı kural ihlali ve kaza sayısının her geçen gün arttığını gösteriyor. Son verilere göre Polonya plakalı sürücülerin kusurlu bulunduğu kaza sayısı kısa sürede 8 binden 11 binin üzerine fırladı.
Oluşan bu yüksek tazminat yükü, plakanın bağlı olduğu Polonya sigorta piyasasını da doğrudan olumsuz etkiliyor. Bu durum üzerine Doğu Avrupa ülkeleri, ilk tescil ve plaka tahsis süreçlerindeki denetimleri sıkılaştırmak için hukuki adımlar atmaya hazırlanıyor.