Güney Kore'de faaliyet gösteren Starbucks, "Tank Günü" adıyla düzenlediği promosyon kampanyası nedeniyle ciddi bir hukuki ve siyasi sürecin içine girdi. Ülkede büyük tepki çeken kampanya sonrası polis, hakaret iddiaları kapsamında Starbucks Kore'nin ulusal merkezinde arama yaptı.
Soruşturma, çok sayıda sivil toplum kuruluşunun yaptığı suç duyurularının ardından başlatıldı. Başvurularda, kampanyanın askeri yönetim döneminde hayatını kaybeden demokrasi yanlısı göstericilerin anısını zedelediği öne sürüldü.
Tartışmanın merkezinde Gwangju'nun acı hatırası var
Krizin fitilini ateşleyen kampanya, Mayıs ayında 1980 Gwangju Demokrasi Ayaklanması'nın yıl dönümüne denk gelen tarihte "Tank Günü" ismiyle tanıtılan seyahat bardağı promosyonu oldu.
Kamuoyunda birçok kişi, kampanyadaki "tank" ifadesini, dönemin askeri yönetiminin demokrasi yanlısı protestoculara karşı kullandığı zırhlı araçlarla ilişkilendirdi. Bu yorum kısa sürede sosyal medyada geniş yankı bulurken, Starbucks'a yönelik boykot çağrıları ülke geneline yayıldı.
Şirket geri adım attı
Artan tepkiler üzerine Starbucks Kore kampanyayı kısa süre içinde durdurdu. Şirket, yaşananların tamamen istem dışı olduğunu belirterek kamuoyundan özür diledi.
Starbucks'ın Güney Kore operasyonlarını yürüten Shinsegae Group ise yürüttüğü iç incelemede, pazarlama ekibinin tarihi olayla herhangi bir bağlantı kurmadığını, üst yönetimin de bu çağrışımı fark edemediğini açıkladı.
Şirket, yaşanan krizin ardından pazarlama süreçlerini yeniden gözden geçirme kararı aldı.
Tartışmalı slogan da eleştirilerin hedefi oldu
Kriz yalnızca kampanyanın adıyla sınırlı kalmadı. Promosyon materyallerinde kullanılan ve bir cismin masaya vurulmasını anlatan "masaya tak" ifadesi de yeni bir tartışma yarattı.
Çünkü "tak" sözcüğü, 1987 yılında gözaltında yaşamını yitiren öğrenci aktivistin ölümüyle ilgili polis tarafından yapılan ve yıllardır kamuoyunda tepki çeken açıklamayla özdeşleşmiş durumda. Bu nedenle birçok kişi kullanılan sloganın da tarihi acıları hatırlattığını savundu.
Eğitim kararı ve yönetim değişikliği
Yaşanan krizin ardından Shinsegae Group dikkat çeken adımlar attı. Haziran ayında ülke genelindeki Starbucks mağazaları yarım günlüğüne kapatıldı ve çalışanların Güney Kore'nin yakın siyasi tarihiyle ilgili eğitim programlarına katılması sağlandı.
Şirket ayrıca "uygunsuz pazarlama uygulaması" nedeniyle yeniden özür açıklaması yayımlarken, yaşanan olayların satışlarda ciddi düşüşe neden olduğunu duyurdu. Sürecin ardından şirketin genel müdürü de görevinden ayrıldı.
Cumhurbaşkanı da tepki gösterdi
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung da kampanyayı eleştiren isimler arasında yer aldı. Lee, söz konusu promosyonun Gwangju'da yaşamını yitirenlerin anısına ve demokrasi mücadelesine saygısızlık anlamı taşıdığını ifade etti.
Yerel seçim sürecine denk gelen kriz, kısa sürede siyasi gündemin önemli başlıklarından biri haline geldi. İktidar kanadı Starbucks'a yönelik resmi boykot çağrıları yaparken, muhalefet ise hükümetin tavrını aşırı buldu.
