Yeni Birlik Dünya Suriye'de ders kitapları değişti Hatay haritalarda Türkiye'ye bağlandı

Suriye'de ders kitapları değişti Hatay haritalarda Türkiye'ye bağlandı

Suriye müfredatından "Türklerin zulmü" ve "Osmanlı işgali" söylemleri kaldırıldı. Yenilenen ders kitaplarındaki haritalarda Hatay doğrudan Türkiye sınırları içinde gösterildi.

Suriye'de Beşar Esad yönetiminin sona ermesinin ardından Şara yönetimi tarafından hazırlanan 2025-2026 eğitim öğretim yılı müfredatında kapsamlı bir revizyona gidildi. 

Uluslararası eğitim izleme kuruluşu IMPACT-se tarafından yayımlanan inceleme raporuna göre, ders kitaplarında uzun yıllardır yer alan Türkiye ve Osmanlı Devleti karşıtı söylemler resmi metinlerden ayıklandı.

Esad döneminde okutulan 2017-2018 basımı tarih kitaplarında "Büyük Arap Ayaklanması" başlığıyla sunulan 1916-1918 olayları, yeni baskılarda "Hüseyin bin Ali'nin isyan hareketi" olarak yeniden tanımlandı. Eski baskılarda isyanın gerekçesi "Arap topraklarını Osmanlı işgalinden ve İttihatçı Türklerin yönetiminden kurtarmak" biçiminde aktarılırken, yeni kitaplarda bu hedef "Arap topraklarını Osmanlı Devleti'nden koparmak" ifadesiyle tarafsızlaştırıldı.

Hatay haritalarda resmen Türkiye sınırlarında

Müfredat reformunun en somut jeopolitik yansıması coğrafya ve tarih haritalarında görüldü. Suriye'de Baas rejiminin 1939 yılından bu yana sürdürdüğü ve ders kitaplarında Hatay'ı Suriye toprağı ("İskenderun Sancağı") olarak gösteren resmi harita politikası tamamen terk edildi. 

Güncellenen yeni baskılarda Hatay, doğrudan Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde çizildi. IMPACT-se raporunda bu adım, Şam yönetiminin Hatay üzerindeki tarihsel toprak iddialarından hukuken ve fiilen uzaklaşmasının açık bir göstergesi olarak nitelendirildi.

Ayrıca Birinci Dünya Savaşı dönemini anlatan bölümlerde yer alan "halkları Türklerin zulmünden kurtarmak" şeklindeki doğrudan etnik hedef gösteren ifadeler metinden çıkarıldı; yerine savaşın gayesinin "Osmanlıları bölgeden çıkarmak" olduğu bilgisi işlendi.

Türkçenin müfredattaki yeri ve bölgesel dengeler

Eğitimdeki dönüşüm sürecinde daha önce gündeme gelen Türkçe seçmeli ders tartışması da çözüme kavuşturuldu. Eylül ayında Türkçenin kaldırılarak yerine Fransızcanın getirildiği iddiaları üzerine Şam'da temaslarda bulunan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriyeli mevkidaşı Esad Hasan Şeybani ile görüşmüş ve Türkçenin seçmeli ders statüsünün korunacağını duyurmuştu.

Yeni eğitim materyallerinde bölgesel aktörlerin anlatım dengesi de köklü biçimde değişti. Esad döneminde müttefik olarak olumlanan İran ve Hizbullah unsurları yeni kitaplarda sınırlandırılmış bir çerçevede ele alınırken, Türkiye ile ilişkilerin normalleşme sürecine uygun bir dil benimsendi.