ABD, modern dünyanın en çok tartışılan konularından biri olan "ileri-geri saat uygulaması"nı tamamen rafa kaldırmaya hazırlanıyor. Yılda iki kez biyolojik ritmi bozan ve iş yükü yaratan saat değişimine son vermeyi amaçlayan yasa tasarısı, ABD federal yasama organının alt kanadı olan Temsilciler Meclisi’nde ezici bir çoğunlukla kabul edildi. Tasarının yasalaşması halinde, Amerika genelinde mart ve kasım ayları arasında uygulanan yaz saati kalıcı hale gelecek. Bu durum, Türkiye'nin 2016 yılından bu yana uyguladığı tek saat sisteminin bir benzerinin ABD'de de yürürlüğe girmesi anlamına geliyor.
Kongre'de Ezici Çoğunluk: Trump'tan Tasarıya Tam Destek
"Sunshine Protection Act" (Gün Işığını Koruma Yasası) adıyla bilinen düzenleme, Temsilciler Meclisi'ndeki oylamada 117 hayır oyuna karşı 308 evet oyu alarak büyük bir zafer elde etti. Tasarıya destek verenlerin başında ise eski Başkan Donald Trump geliyor. Kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Trump, yılda iki kez saat değiştirmenin modern dünyada gereksiz bir maliyet, kafa karışıklığı ve iş yükü yarattığını savunarak yasanın bir an önce çıkması için bizzat çaba göstereceğini vurguladı.
Yasa yürürlüğe girdiğinde, kendi sınırları içinde farklı bir karar almayan tüm eyaletler kalıcı olarak yaz saatine geçiş yapmış olacak. Hali hazırda 19 eyalet, federal düzeyde onay çıkması durumunda bu sistemi uygulamak için kendi yerel yasalarını çoktan hazırlamış durumda.
Senato Cephesinde Kış Muhalefeti: İtirazlar Türkiye ile Birebir Aynı
Temsilciler Meclisi'nden kolayca geçen tasarının yasalaşma yolundaki en büyük engeli ise Senato oluşturuyor. Tasarıya karşı çıkan senatörlerin sunduğu gerekçeler, Türkiye'de kış aylarında yaşanan tartışmalarla birebir örtüşüyor. Cumhuriyetçi Senatör Tom Cotton liderliğindeki muhalif grup, kalıcı yaz saatinin kış aylarında ciddi bir güvenlik riski yaratacağını savunuyor.
Cotton'a göre, özellikle ülkenin batı ve kuzey kesimlerindeki bazı eyaletlerde kışın güneş ancak sabah 09.00'dan sonra doğacak. Bu durum, okul çağındaki çocukların ve erken saatte işe giden çalışanların zifiri karanlıkta yola çıkmasına yol açacak. Amerikalıların büyük çoğunluğu yılda iki kez saat ayarı yapmaktan şikayetçi olsa da, kalıcı olarak hangi saat diliminde (yaz mı, kış mı) kalınacağı konusunda ülke genelinde tam bir mutabakat sağlanabilmiş değil.
Amerika'nın Yarım Kalan Tarihi Deneyi: 1974 Petrol Krizi
ABD aslında bu sisteme tamamen yabancı değil. Ülke, 1974 yılındaki küresel petrol krizi sırasında enerji tasarrufu sağlamak amacıyla kalıcı yaz saati uygulamasını geçici olarak yürürlüğe koymuştu. Ancak o dönemde kış aylarında yaşanan zifiri karanlık sabahlar, halkın yoğun tepkisine neden olmuş ve çocukların karanlıkta okula gitmek zorunda kalmasının yarattığı huzursuzluk nedeniyle uygulama birinci yılını doldurmadan iptal edilmişti. Yarım asır sonra aynı tartışma, yeni ekonomik ve sosyal dinamiklerle yeniden Amerikan politikasının merkezine yerleşti.
Küresel Haritada Saat Tercihleri: Kim Hangi Saati Kullanıyor?
Dünya genelinde saat değişimini durduran ülkeler tek bir ortak paydada buluşmuyor; her ülkenin coğrafi yapısına göre tercihi değişiyor.
Kalıcı Yaz Saatini Seçenler: Türkiye (2016'dan beri), Belarus, Fas, Ürdün ve Suriye. Bu ülkeler gün ışığından akşam saatlerinde daha fazla yararlanmayı hedefliyor.
Kalıcı Kış (Standart) Saatini Seçenler: Rusya, İzlanda ve Azerbaycan. Bu ülkeler ise kışın sabahların karanlık kalmasını önlemek adına standart saat diliminde sabit kalmayı tercih etti.
Eğer Sunshine Protection Act Senato'dan geçip Başkan'ın masasına ulaşırsa, ABD de küresel arenada Türkiye'nin başı çektiği "kalıcı yaz saati" cephesindeki yerini alacak.
