Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya, Japon yeninin son 40 yılın en düşük seviyelerine gerilemesini durdurmak amacıyla son derece nadir görülen ortak bir döviz müdahalesine imza attı. İki ülkenin para birimini desteklemek için güçlerini birleştirmesi, Doğu Japonya'yı vuran felaketin ardından 2011 yılında yenin değerini düşürmek için yapılan eş güdümlü eylemden bu yana bir ilk olma niteliği taşıyor.
Japonya Maliye Bakanlığı ve ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, küresel ekonomiyi ve borçlanma maliyetlerini tehdit eden satış dalgasının önüne geçmek amacıyla gelecekte de benzer ortak adımlardan kaçınmayacaklarını vurguladı.
Milyarlarca Dolarlık Operasyon ve Not Defteri Detayı
Japonya Merkez Bankası verilerine göre Tokyo, geçtiğimiz hafta perşembe günü New York piyasalarında yen varlıklarını güçlendirmek için yaklaşık 59 milyar ABD doları tutarında satış gerçekleştirdi.
Her ne kadar ABD tarafı operasyonun net büyüklüğünü resmi olarak doğrulamasa da, cuma günkü kabine toplantısında Hazine Bakanı Scott Bessent'in önünde yer alan not defteri dikkatlerden kaçmadı. Reuters kameralarına yansıyan fotoğrafta, "Yapılacaklar: 5-10 milyar dolar değerinde Japon yeni satın al" ibaresi yer aldı.
Oxford Economics Japonya Ekonomi Başkanı Shigeto Nagai, BBC'ye yaptığı değerlendirmede ABD'nin bu hamleye katılmasının kendi ulusal çıkarlarına hizmet ettiğini belirtti. Nagai, düşük maliyetle önemli kazanımlar sağlayan bu stratejinin spekülatörleri caydırmada etkili olacağını ve iki ülkenin bir süre daha aralıklı ve koordine şekilde müdahalelerini sürdürmesinin beklendiğini ifade etti.
Faiz Makası ve Derinleşen Yapısal Sorunlar
Yen'in tarihsel olarak zayıf bir seyir izlemesindeki en temel etken, Japonya Merkez Bankası'nın faiz oranlarını diğer büyük ekonomilere kıyasla çok düşük tutması gösteriliyor. Japonya, haziran ayında temel faiz oranını yüzde 1 seviyesine çıkararak Eylül 1995'ten bu yana en yüksek seviyesini görmüş olsa da; ABD Merkez Bankası'nın yüzde 3,50 ile yüzde 3,75 aralığındaki faiz politikası yatırımcılarca doları cazip kılmaya devam ediyor.
Bunun yanı sıra Japonya; onlarca yıldır süren çalışabilir nüfus azlığı, düşük verimlilik oranları ve fiyatlandırması ABD doları üzerinden yapılan enerji ithalatına duyulan yoğun bağımlılık gibi kronik ekonomik sorunlarla da mücadele ediyor.
Piyasaların Tepkisi ve "Düzensiz Hareketler" Vurgusu
Pazartesi günü Japonya Maliye Bakanlığı, cuma günkü operasyonun son aylarda yen piyasasında görülen aşırı oynaklığı ve düzensiz hareketleri büyük ölçüde engellediğini duyurdu. Sosyal medya hesabından açıklama yapan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, koordine döviz eylemlerinin piyasadaki dengesizlikleri törpülediğini belirterek yenin düşük değerlenmesini düzeltmeye yönelik politikaları desteklediklerini kaydetti.
ABD Başkanı Donald Trump ise pazar günü gazetecilere yaptığı açıklamada, "Zayıf bir yenleri var ve biraz yardım istediler. Biz de her zaman Japonya'nın yanındayız" dedi.
Açıklamaların ardından dolar, yüzde 0,2 oranında değer kaybederek 157,07 yene geriledi. Geçtiğimiz ay görülen 40 yıllık zirve olan 164 seviyesinin oldukça altında kalan parite, Japonya Maliye Bakanlığı'nın son açıklamasıyla birlikte hafif bir tırmanışla 157,70 yen seviyesine dengelendi.
