Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Cezayir, Endonezya, Filistin, Katar, Kuveyt, Libya, Maldivler, Mısır, Nijer, Pakistan, Somali, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanları, İngiltere ve Avustralya'nın İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarındaki yerleşim faaliyetleri nedeniyle aldığı yaptırım kararlarına ilişkin ortak bir açıklama yayımladı.
Açıklamada, iki ülkenin yasa dışı İsrail yerleşimlerinin inşasında faaliyet gösteren şirketler dahil olmak üzere yerleşim faaliyetlerine yönelik yaptırım kararlarının memnuniyetle karşılandığı bildirildi.
İngiltere'nin Gazze'ye insani yardım ulaştırılmasını engelleyen bir kuruluşa yaptırım uygulama kararının da olumlu karşılandığı vurgulanan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
"Bu çerçevede bakanlar, E1 yerleşim planı dahil olmak üzere yerleşim faaliyetlerinden sorumlu kuruluş ve şahıslar ile yerleşimlerin genişletilmesini ve ilhak politikalarını destekleyen, kolaylaştıran veya hayata geçiren kuruluş ve şahıslara yönelik uygun uluslararası tedbirlerin alınması ve yaptırımlar uygulanması suretiyle hesap verebilirliğin sağlanmasına yönelik tüm çabaları desteklerini ifade etmektedir."
E1 yerleşim planı ve uluslararası hukuk vurgusu
Ortak açıklamada, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında sürdürdüğü yerleşim politikaları ile özellikle E1 yerleşim planı ve işgal altındaki Doğu Kudüs'ün doğusunda yürütülen bağlantılı faaliyetler en güçlü şekilde kınandı.
Doğu Kudüs ile yasa dışı Ma'ale Adumim yerleşimi arasındaki yaklaşık 12 kilometrekarelik alanda 3 bin 400'ü aşkın konut inşasını öngören E1 projesi, Batı Şeria'yı kuzey ve güney olarak ikiye bölerek coğrafi bütünlüğü ortadan kaldırma ve iki devletli çözüm zeminini fiilen yok etme riski taşıyor.
İngiltere ve Avustralya'nın kararlarının uluslararası toplumun diğer üyelerini de benzer adımlar atmaya teşvik etmesi temennisinde bulunulan açıklamada, söz konusu tedbirlerin uluslararası hukukla uyumlu olduğu belirtildi.
Açıklamada, bu adımların Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 2334 (2016) sayılı kararı başta olmak üzere ilgili BM kararları ve tüm devletlere İsrail'in hukuka aykırı işgalini tanımama ile destek sağlamama yükümlülüğü getiren Uluslararası Adalet Divanının 19 Temmuz 2024 tarihli İstişari Görüşü ile örtüştüğü kaydedildi.
Gazze ve iki devletli çözüm çağrısı
İsrail'e yerleşim faaliyetleriyle bağlantılı tüm tedbirleri ve işgal altındaki Filistin topraklarının coğrafi ve demografik yapısını değiştirmeyi amaçlayan uygulamalarını geri alma çağrılarının yinelendiği açıklamada, Gazze'de tırmandırılan askeri gerilim kınandı.
Bakanlar ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump'ın güvenlik ve istikrarın tesis edilmesi, insani durumun ele alınması, yeniden imar ve toparlanma çalışmalarının kolaylaştırılması amacıyla hazırladığı Gazze'deki Çatışmayı Sona Erdirmeye Yönelik Kapsamlı Planı'nın eksiksiz ve derhal uygulanması çağrısında bulundu.
Gazze'nin işgal altındaki Filistin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğuna işaret edilen ortak açıklamada, adil, kalıcı ve kapsamlı barışın tek yolunun uluslararası hukuk ve ilgili BM kararları uyarınca, 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan, bağımsız, egemen ve coğrafi bütünlüğe sahip bir Filistin Devleti'nin kurulmasıyla gerçekleşecek iki devletli çözümün uygulanmasından geçtiği vurgulandı.