İşgal altındaki Batı Şeria ile Doğu Kudüs arasındaki bağlantıyı koparmayı hedefleyen yasa dışı "E1" yerleşim planında süreç yeniden hareketlendi. İsrail Yapı ve İskan Bakanlığı, bölgede inşa edilmesi planlanan 2 bin 167 yasa dışı konut için ihale teklif verme sürecinin 1 Aralık itibarıyla başlayacağını duyurdu. İnsan hakları kuruluşları Ir Amim, Bimkom ve Peace Now'ın (Şimdi Barış) ortak açıklamasıyla kamuoyuna yansıyan karara göre, teklif alım süreci 28 Aralık'a kadar devam edecek.
İhale öncesi sahada yıkım hazırlığı
Hukuki ve siyasi itirazların merkezindeki ihale kararının ilanından hemen önce sahada yaşanan hareketlilik dikkat çekti. İhale duyurusundan iki gün önce, 3 Kasım'da, proje sahasında yaşayan Filistinli bedevi topluluğuna ait yapılar yıkıldı ve bölge sakinlerine yeni tahliye/yıkım tebligatları iletildi. Hak savunucuları, söz konusu yıkımların inşaat sürecine zemin hazırlamak ve ihaleyi fiilen başlatmak amacıyla hayata geçirilen bir ön temizlik faaliyeti olduğunu vurguluyor.
Seçim ertelemesi sona erdi
Proje kapsamındaki süreç daha önce yargı denetimine takılmıştı. Ağustosta açılan 1.234 konutluk ilk etabın teklif değerlendirme aşaması, sürecin seçim propagandası malzemesi yapılmasını engellemek amacıyla Başsavcı Gali Baharav-Miara’nın müdahalesiyle 19 Kasım'a ötelenmişti. Benzer şekilde, 25 Ekim'de başlaması öngörülen 2 bin 167 birimlik bu ikinci etabın teklif toplama süreci de yine Başsavcılık kararıyla ertelenmişti. Açıklanan yeni takvim, yargı engelinin ardından sürecin yeniden işlemeye başladığını gösteriyor.
İki devletli çözüme coğrafi darbe: E1 nedir?
Uluslararası kamuoyunun en sert tepki gösterdiği yerleşim girişimlerinden biri olan E1 projesi, işgal altındaki Doğu Kudüs'ü Batı Şeria'daki Ma'ale Adumim yerleşimiyle birleştirmeyi hedefliyor. Planın hayata geçmesi halinde Batı Şeria'nın kuzeyi ile güneyi arasındaki karasal temas tamamen kesiliyor.
Geçmişte ABD yönetimlerinin yoğun diplomatik baskıları nedeniyle askıya alınan, ancak Başbakan Binyamin Netanyahu tarafından onaylanarak yeniden devreye sokulan proje; 12 Batı ülkesinin yerleşimlerle ticareti kısıtlama kararı almasına yol açacak düzeyde küresel bir tepki dalgasına neden olmuştu.
