Umman açıklarında aylardır karaya oturmuş halde bekleyen sahipsiz ham petrol tankeri, Arap Denizi'nde büyük bir çevre felaketine yol açtı. Haziran ayında geçirdiği kazanın ardından kaderine terk edilen dev gemiden sızan tonlarca ham petrol, rüzgar ve güçlü dalgaların etkisiyle ülke anakarasına ulaştı. İlk belirlemelere göre onlarca kilometrelik kıyı şeridi katranla kaplanırken, bölgedeki hassas deniz ekosistemi ve nadir türlerin yaşam alanları ciddi tehdit altına girdi.
Kıyı Şeridi Siyaha Büründü: Kirlilik Masirah Adası'na Doğru İlerliyor
Umman Çevre İdaresi tarafından yapılan resmi bilgilendirmede, sızıntının Ras Madrakah bölgesindeki turistlik ve doğal plajlara yayıldığı doğrulandı. Mevcut durumda yaklaşık 40 kilometrelik sahil alanını doğrudan etkileyen kirliliğin, rüzgarın yön değiştirmesiyle birlikte kuzeye doğru kaymasından endişe ediliyor.
Yetkililer, petrokimyasal atıkların ilerleyen saatlerde bölgenin en önemli biyoçeşitlilik merkezlerinden biri olan Masirah Adası’nın güney kıyılarına ulaşabileceğini bildirdi. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde etkilenen alanın 10 ila 20 kilometre daha genişleyeceği ve ekolojik kırımın boyutunun katlanacağı öngörülüyor.
Deniz Canlıları ve Koruma Alanları Büyük Risk Altında
Sayısal veriler sızıntının kapladığı alanın yüzlerce kilometrekarelik geniş bir deniz sahasına yayıldığını gösteriyor. Felaketin en kritik boyutu ise zehirli tabakanın nesli tehlike altındaki deniz kaplumbağalarına ev sahipliği yapan koruma bölgelerinin sınırına dayanmış olması.
Çevre örgütleri, petrolün su yüzeyini kaplaması nedeniyle sudaki oksijen seviyesinin hızla düştüğünü ve mercan kayalıklarından deniz memelilerine kadar tüm zincirin ağır hasar aldığını vurguluyor. Sivil toplum kuruluşları, durumun resmi raporlarda belirtilenden çok daha vahim olabileceği hususunda uyarılarda bulunurken; uzman ekipler hassas noktalardaki tahribatı en aza indirmek adına bariyer kurma ve kıyı temizleme çalışmalarını aralıksız sürdürüyor.
Sahipsiz Geminin Faturası Kime Kesilecek?
Ekolojik yıkımın arkasındaki hukuki karmaşa ise felaketin boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor. Haziran ayında güvertesinde meydana gelen patlamanın ardından kontrolsüzce sürüklenen tankerin, uluslararası yaptırımları baypas etmek amacıyla kullanılan ve "gölge filo" olarak adlandırılan kayıtdışı gemilerden biri olduğu belirtiliyor.
Rus petrolü taşıdığı tahmin edilen ve üzerinde net bir mülkiyet kaydı bulunmayan dev tankerin işletmecisine ulaşılamıyor. Hukukçular ve denizcilik uzmanları; denetimsiz, sigortasız ve sahibi belirsiz bu tür gemilerin sebep olduğu felaketlerde temizlik maliyetlerini üstlenecek ya da tazminat ödeyecek bir muhatabın bulunamamasının, küresel ölçekte benzer çevre krizleriyle mücadeleyi neredeyse imkansız kıldığına dikkat çekiyor.
