Süper güçler arasındaki teknoloji rekabeti, yapay zeka alanındaki baş döndürücü gelişmelerle birlikte siber ve diplomatik bir boyuta taşındı. Amerika Birleşik Devletleri’nin önde gelen güvenlik ve istihbarat teşkilatları; Çin merkezli teknoloji firmalarının, Amerikan yapay zeka modellerini sistematik biçimde kopyaladığını ve fikri mülkiyet ihlali yaptığını ilan etti.
Federal Soruşturma Bürosu (FBI), Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) ve Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı (CISA) tarafından yayımlanan ortak raporda, Çinli yapay zeka geliştiricilerinin ABD’li rakiplerine ait ticari sırları ve model yeteneklerini "endüstriyel ölçekte" ele geçirdiği öne sürüldü.
Model Eğitimi Mi, Sistematik Kopyalama Mı?
Soruşturmanın odağında, yapay zeka geliştirmede büyük ve karmaşık sistemlerin bilgisini daha küçük modellere aktarmak amacıyla kullanılan "distillation" (damıtma) yöntemi yer alıyor. Akademik ve ticari dünyada meşru bir geliştirme tekniği kabul edilen bu süreç, ABD’li yetkililere göre Çinli firmalar tarafından suistimal ediliyor.
ABD güvenlik birimleri; DeepSeek ve Alibaba gibi Çin merkezli devlerin, Amerikan sistemlerine devasa hacimlerde sorgu göndererek bu modelleri adeta sanal birer "öğretmen" gibi kullandığını savunuyor. Amerikan modellerinin problem çözme kabiliyetlerini, veri işleme mantığını ve özgün yanıtlarını bu yolla haritalandıran şirketlerin, elde edilen çıktılarla kendi yerli modellerini eğittiği iddia ediliyor.
Coğrafi Engel ve Güvenlik Duvarları "Vekil Ağlarla" Aşıldı
Raporda dikkat çekici bir diğer unsur ise Çinli şirketlerin ABD merkezli servislere uygulanan erişim kısıtlamalarını nasıl baypas ettiği oldu. İddiaya göre, Çin'deki ekipler doğrudan erişim yetkileri olmamasına rağmen "transfer station" olarak adlandırılan aracı hesap ve vekil sunucu sistemlerini devreye soktu. Bu üçüncü taraf ağlar üzerinden yürütülen operasyonlarla, Amerikan şirketlerinin güvenlik протоkolları ve kullanım şartları kural dışı yollarla delindi.
Özel sektör kanadından da bu iddiaları destekleyen hamleler gecikmedi. Yapay zeka devi Anthropic, Çinli rakipleri DeepSeek ve Moonshot AI’ın, popüler modelleri Claude’un tüm yeteneklerini benzer veri çekme teknikleriyle kopyalamaya çalıştığını bildirdi.
Washington Yaptırım Kartını Masaya Çıkardı, Pekin İddiaları Reddetti
Elde edilen verilerin ardından Washington cephesinden tonu oldukça sert mesajlar verildi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yaşananların sıradan bir rekabet değil, açık bir fikri mülkiyet ihlali olduğunu vurgulayarak ilgili Çinli şirketlere yönelik kapsamlı yaptırımların uygulanabileceğinin sinyalini verdi.
Pekin yönetimi ise suçlamaları kararlılıkla geri çevirdi. Çin’in Washington Büyükelçiliği ve Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning tarafından yapılan açıklamalarda; iddiaların asılsız olduğu, Çin’in yapay zeka alanındaki başarısının kendi bilimsel kapasitesinden kaynaklandığı ifade edildi. Çinli yetkililer, ABD’nin bu tür suçlamalarla ülkenin teknolojik gelişimini engellemeye çalıştığını öne sürdü.
