Yunanistan ile İsrail arasında Tel Aviv'de imzalanan ve yaklaşık 3 milyar avro değerinde olan "Aşil Kalkanı" hava savunma projesi, Atina'da ciddi bir siyasi krizin fitilini ateşledi. İsrail'in David's Sling (Davud Sapanı), Barak MX, Spyder sistemleri ve MMR tipi çok görevli radarları kapsayan çok katmanlı savunma ağı tedariği, sistemlerin komuta ve kontrol yazılımına ait kaynak kodlarının Yunan tarafına verilmeyeceğinin anlaşılması üzerine basında ve muhalefette sert eleştirilere yol açtı.
İsrailli Yetkilinin Açıklaması Krizin Fitilini Ateşledi
Tartışmanın odağında, İsrail Füze Savunma Teşkilatı Direktörü Moşe Patel’in Kathimerini gazetesine verdiği mülakat yer alıyor. Patel’in, Yunanistan’ın komuta ve kontrol kabiliyetleriyle bağlantılı kaynak koduna erişip erişemeyeceğine yönelik soruya "Hayır, çünkü kaynak kodu anlaşmanın kullanım lisansına dahil değildi." yanıtını vermesi Atina'daki tartışmaları alevlendirdi.
Atina basını, Kathimerini’nin internet sitesinde söz konusu soru-cevap bölümünün bir süre çıkarıldığını, ardından İsrail Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına dayanılarak metnin "teknoloji transferi" ve "yazılım ile teknolojinin ortak kullanımı" şeklinde güncellendiğini öne sürdü. To Vima gazetesi ise durumu "Aşil Kalkanı’nda kaynak kodu konusunda bulanık tablo" başlığıyla sunarak, Atina yönetiminin önceki vaatleri ile mevcut durum arasındaki çelişkiye dikkati çekti.
Muhalefet Hükûmetten Yanıt Bekliyor
PASOK Savunma Sorumlusu Milletvekili Mihalis Katrinis, konuyu 1 Eylül itibarıyla parlamentoya taşıyarak yazılı yanıt talep etti. Katrinis, Savunma Bakanı Nikos Dendias’ın 23 Temmuz’da yaptığı "Kaynak koduna erişim sağlanmaması halinde tedarik ilerlemeyecek." açıklamasını hatırlatarak, İsrail tarafının 31 Ağustos'ta yeni komuta kontrol altyapısının Rafael şirketi tarafından geliştirileceğini ilan ettiğine değindi. Anlaşmanın teknik ve hukuki detaylarının şeffaflıkla kamuoyuna açıklanmasını isteyen Katrinis, milyarlarca avroluk projede ulusal çıkarların zedelendiğini vurguladı.
Eski Başbakan Aleksis Çipras’ın kurduğu Yunan Sol İttifakı (ELAS) da tam denetim sağlanamaması durumunda ülkenin savunma alanında tamamen dışa bağımlı hale geleceği uyarısında bulundu.
Stratejik Bağımlılık ve Mâli Yük Eleştirileri
Aşil Kalkanı projesi, yalnızca teknik detaylarıyla değil, Yunanistan'ın bölgesel politikaları ve mâli dengeleri üzerindeki etkileriyle de hedef tahtasında. Eski Yunanistan Maliye Bakanı Yanis Varufakis, anlaşmayı "utanç verici" olarak tanımlayarak, toplumun çoğunluğunun karşı tutumuna rağmen yönetici sınıfın bu adımla ülkeyi lekelediğini savundu. Muhalefet partileri ve analistler; dev bütçeli anlaşmanın Yunan vergi mükelleflerine ağır bir mâli yük getireceğini, teknolojik bağımlılığı arttıracağını ve Atina'yı Orta Doğu denkleminde İsrail'e bağlayacağını ifade ediyor.
