Yunanistan’da İsrail ile imzalanan yaklaşık 3 milyar avro değerindeki "Aşil Kalkanı" hava ve füze savunma sistemi projesi; İsrail’e teknolojik bağımlılık, kaynak kodlarının kontrolü ve kritik askeri altyapının yabancı bir ülkeye açılması gerekçeleriyle sert tartışmalara neden oldu.
Ülkede yayımlanan Documento gazetesi, "Rusya için 'kalkan', Türkiye için değil" başlıklı dosya haberinde, projeyi üstlenen İsrailli savunma sanayisi şirketi IAI’ın (Israel Aerospace Industries) geçmişini mercek altına aldı. Haberde, IAI’ın 2017 yılında Predator casus yazılımını geliştiren Cytrox şirketinin yüzde 31 hissesine sahip olduğu ve yönetim kurulunda temsil edildiği hatırlatıldı.
Cytrox'un daha sonra eski İsrail istihbarat mensubu Tal Dilian ile bağlantılı Intellexa yapılanmasının parçası haline geldiği, Predator’ın ise Yunanistan'da siyasetçi ve gazetecilerin dinlenmesine ilişkin skandalın merkezinde yer aldığı vurgulandı. Bu durumun, milyarlarca avroluk stratejik hava savunma projesinde soru işaretleri yarattığı kaydedildi.
Anahtarlar İsrail'in elinde kalacak iddiası
Haberde değerlendirmelerine yer verilen askeri kaynaklar, Aşil Kalkanı'nın en kritik bölümünün sensörler, önleme sistemleri ve komuta-kontrol merkezinden oluştuğunu belirtti. Sistemin "anahtarlarının" İsrail'in elinde kalacağını savunan kaynaklar, Atina yönetiminin ülkeyi İsrail diplomasisine bağımlı hale getirdiğini öne sürdü.
ABD'nin dahi bu sistemi bütünüyle kontrol edememesi ve İsrail'in kritik teknolojiyi devretmemesi sebebiyle tedarik etmediğine dikkat çekilerek, Yunanistan'ın kaynak kodları ile komuta-kontrol altyapısındaki yetkisinin belirsizliği eleştirildi. İsrail Savunma Bakanlığı ile Yunanistan arasında Tel Aviv'de imzalanan anlaşma, İsrail tarihinin en büyük savunma ihracatı sözleşmelerinden biri olarak kayıtlara geçmişti.
Sistemin hedefi Türkiye değil Rusya iddiası
Eski Büyükelçi Vasilis Bornovas da savunma tedariklerinde kaynak kodlarına erişimin hayati önem taşıdığını belirterek, Aşil Kalkanı'nın tüm unsurlarıyla doğrudan Türkiye'yi hedef almadığını, önemli bir bölümünün Rusya ve kuzeyden gelebilecek tehditler çerçevesinde planlandığını savundu. Bornovas, Ankara ile Tel Aviv arasındaki ilişkilerin geçmişine değinerek mevcut gerilimin kalıcı olmayabileceğini dile getirdi.
Lefkoşa Üniversitesi Öğretim Üyesi Themis Tzimas ise projenin kamuoyundan gizli yürütüldüğünü belirterek ulusal savunmanın zayıflatıldığını ifade etti. Yunanistan Komünist Partisine (KKE) yakın yayın organları da İsrailli yetkililerin sistemin yerleşimi için Yunan askeri tesislerinde detaylı incelemeler yapmasının, ülkenin mahrem savunma bilgilerini riske attığını vurguladı.
