Avrupa'nın en büyük nükleer tesisi konumundaki Zaporijya Nükleer Santrali çevresindeki askeri hareketlilik, küresel güvenlik endişelerini yeniden zirveye taşıdı. Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom, Ukrayna'ya ait bir insansız hava aracının (İHA) santral içindeki reaktör ünitelerini birbirine bağlayan kritik bir geçidi vurduğunu açıkladı.
Rosatom Başkanı Alexey Likhachev tarafından Telegram üzerinden yapılan açıklamada, İHA'nın tesis personelinin güç üniteleri arasında geçiş yapmak için kullandığı galeriye çarptığı belirtildi. Patlamanın yaşanmamasının olası bir felaketi önlediğini vurgulayan Likhachev, darbe noktasının 3 numaralı reaktör bölmesinden yalnızca birkaç metre uzaklıkta olduğuna dikkat çekti.
Kullanılmış Yakıt Deposu da Hedef Alındı
Açıklamada, son olayın tesise yönelik tek tehdit olmadığı ifade edildi. Likhachev, geçtiğimiz hafta içinde de Ukrayna güçlerinin santral bünyesinde yer alan kuru nükleer yakıt depolama tesisine yönelik bir saldırı girişiminde bulunduğunu kaydetti.
Bölgedeki altyapı hasarına da değinen Rosatom Başkanı, santralin şu an için sadece Haziran ayında Rus teknik ekiplerince onarılan tek bir 330 kilovoltluk iletim hattından elektrik alabildiğini, ikincil hattın ise halen devreye alınamadığını sözlerine ekledi.
Enerhodar'da Sivil Kayıplar Artıyor
Santral çalışanlarının ve ailelerinin ikamet ettiği komşu Enerhodar şehrinde de durum kritik. Bölgenin sürekli topçu ve İHA atışlarına maruz kaldığını belirten Likhachev, altyapının zarar görmesi nedeniyle şehirde elektrik ve su tedarikinde ciddi aksamalar yaşandığını aktardı.
Cuma günü bir konut binasına düzenlenen İHA saldırısında bir kadının yaşamını yitirdiğini bildiren Likhachev, nisan ayı sonundan bu yana Enerhodar'da meydana gelen saldırılarda toplam 15 kişinin hayatını kaybettiğini, 51 kişinin ise yaralandığını duyurdu.
IAEA’ya "Yetersizlik" Eleştirisi ve Grossi Ziyareti
Tesisin güvenliği konusunda uluslararası kurumların tutumunu eleştiren Rosatom Başkanı, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nı (IAEA) santralin emniyetini sağlamada yetersiz kalmakla suçladı. Likhachev, gelinen son nokta üzerine IAEA Genel Direktörü Rafael Grossi ile bir görüşme gerçekleştirildiğini ve Grossi'nin Enerhodar ile nükleer tesisi kapsayan yeni bir saha ziyareti yapma olasılığının masaya yatırıldığını söyledi.
Savaşın ilk aşamalarında, Mart 2022'de Rus güçlerinin kontrolüne geçen Zaporijya Nükleer Santrali, çatışma hattının ortasında kalması sebebiyle defalarca saldırıların hedefi oldu. Taraflar riski tırmandırmakla birbirlerini suçlarken, 2022'den bu yana sahada izleme misyonu bulunduran IAEA, bölgedeki askeri faaliyetlerin küresel bir nükleer felaket riski barındırdığı konusunda uyarılarını sürdürüyor.
