Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC), Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) açılış gününde Türkiye Pavilion'unda Özel Su Etkinliği düzenledi. Zirve kapsamında tanıtımı yapılan IICEC COP31 Özel Su Raporu ile artan kuraklık baskısı, su güvenliği ve enerji arzı arasındaki doğrudan bağ küresel karar vericilerin dikkatine sunuldu.
Toplantıda konuşan Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı ve IICEC Onursal Başkanı Dr. Fatih Birol, su krizinin enerji arz güvenliğini doğrudan tehdit ettiğine dikkat çekti. Yakın dönemde Macaristan Başbakanı ile gerçekleştirdiği teması aktaran Birol, aşırı kuraklık nedeniyle nehir su seviyelerinin kritik eşiğin altına gerilediğini, nükleer santrallerin soğutma sistemlerinin çalışamaması sonucu ünitelerin kapatıldığını ve ülkenin geniş çaplı elektrik kesintisi riskiyle yüzleştiğini hatırlattı.
Enerjide 35 by 35 elektrifikasyon taahhüdü
COP31'in başarısının sadece üst düzey katılımla değil, bağlayıcı kararlarla ölçüleceğini belirten Dr. Fatih Birol, küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin mevcut yüzde 23'lük payının 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarılmasını içeren "35 by 35" hedefinin zirvenin ana çıktısı olması gerektiğini vurguladı. Ev sahibi Türkiye ve Müzakereler Başkanlığı'nı yürüten Avustralya'nın bu hedef doğrultusunda diplomatik temaslar sürdürdüğünü kaydeden Birol, 100'den fazla hükümetin bu taahhüde imza atmasının piyasalara dönüştürücü bir sinyal vereceğini ifade etti.
Sabancı Holding CEO'su Kıvanç Zaimler moderatörlüğünde düzenlenen panelde ise sanayi, enerji ve altyapı sektörlerinin su ayak izi tartışıldı. Enerji Verimliliği Derneği Başkanı Ahmet Erdem, Türkiye'nin yıllık 450 milyar metreküplük brüt tatlı su potansiyelinin yaklaşık yarısının buharlaşmayla kaybedildiğini, kalan miktarın ise sadece yarısının teknik ve ekonomik olarak kullanılabildiğini açıkladı. Türkiye'nin tatlı su tüketiminin son 20 yılda 1,5 kat artışla 60 milyar metreküpü aştığını belirten Erdem, su kayıplarının önlenmesinin doğrudan enerji tasarrufu sağlayacağını aktardı.
Falkenmark Su Stresi İndeksi parametrelerine göre kişi başına düşen yıllık kullanılabilir tatlı su miktarının 1.700 metreküpün altına inmesi "su stresi", 1.000 metreküpün altına gerilemesi ise "su kıtlığı" olarak tanımlanıyor. Türkiye'de kişi başına düşen su miktarının yaklaşık 1.300 metreküp seviyesinde seyretmesi, sanayi ve tarımda entegre su yönetimini zorunlu kılıyor.
Sanayide mavi döngü ve bütünleşik altyapı modelleri
SOCAR Türkiye CEO'su ve SOCAR Başkanı Danışmanı Elchin Ibadov, Hitit İmparatorluğu'nun çöküşüne yol açan tarihi kuraklıkları örnek göstererek iklim risklerinin önceden yönetilmesi gerektiğini dile getirdi. Ibadov; rüzgâr enerjisi, deniz suyu arıtma, veri merkezleri ve kimya sanayisini bir araya getiren "mavi enerji kombine çevrimi" modelini paylaştı. Bu sistemde rüzgâr enerjisiyle tuzdan arındırılan suyun veri merkezlerinde sıvı soğutmada kullanılması, açığa çıkan atık ısının ise kimyasal üretim süreçlerine aktarılması hedefleniyor.
Hitachi Energy Türkiye Genel Müdürü Yasemin Öztekin ile IICEC Direktörü Bora Şekip Güray ise su şebekelerinde dijital izleme, tarımsal sulamada otomasyon ve kamu-sanayi-akademi iş birliğiyle geliştirilen yatırım modellerinin aciliyetine vurgu yaptı. Sabancı Üniversitesi IICEC Koordinatörü Dr. Mehmet Doğan Üçok, hidrojen üretiminden kritik madenlerin işlenmesine kadar enerji dönüşümünün her aşamasının suya bağımlı olduğunu ve COP31'in taahhütleri somut yatırımlara dönüştürme sorumluluğu taşıdığını belirtti.
