Eğitimciler Birliği Sendikası (Eğitim Bir-Sen) tarafından 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na (YKS) ilişkin yapılan değerlendirmede, 2026 YKS ilk ve ek yerleştirme sonuçları, yükseköğretimde kontenjan politikasının yeni bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini göstermektedir.
Eğitim-Bir-Sen, 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) ilk yerleştirme sonuçlarını değerlendirdi. Sendika tarafından yapılan yazılı açıklamada, devlet üniversitelerinde örgün kontenjanların yaklaşık yüzde 99'unun dolmasına rağmen kayıt yaptırmayan adaylar nedeniyle 30 binin üzerinde kontenjanın yeniden boş kaldığına dikkati çekildi. Açıklamada, vakıf üniversiteleri ve açık öğretim programlarıyla birlikte ek yerleştirmeye ayrılan toplam kontenjanın 110 bine ulaştığı bildirildi.
Devlet üniversitelerinin kontenjanları azaldı
Eğitim-Bir-Sen, 2026 YKS’ye yaklaşık 2 milyon 426 bin adayın başvurduğunu belirtirken, devlet üniversitelerindeki örgün programların kontenjanlarının yaklaşık yüzde 99’unun dolduğunu, örgün lisans programlarında ise yalnızca 2 bin 255 kontenjanın boş kaldığını açıkladı. Vakıf yükseköğretim kurumlarında ise genel kontenjanların yaklaşık yüzde 8035 bin 706 kontenjanın ilk yerleştirmede boş kaldığı ifade edildi.
Devlet üniversitelerindeki kontenjan sayısının 2023’e göre açık öğretim hariç yaklaşık 264 bin azalarak 730 bin seviyesine gerilediği ve son üç yılda toplam kontenjanlarda yaklaşık yüzde 36’lık düşüş yaşandığı belirtildi. Bu azalmanın nedenleri arasında ikinci öğretim programlarının 2024’ten itibaren kapatılması, ilk yerleştirmede dolmasına rağmen kayıt yaptırılmayan kontenjanların bulunması ve bazı programların mezuniyet sonrası istihdamla bağının zayıflaması gösterildi.
Kontenjan planlaması ihtiyaç analizine göre yapılmalı
Eğitim-Bir-Sen, kontenjanların azaltılmasının tek başına arz-talep dengesinin sağlandığı anlamına gelmediğini belirterek, asıl değerlendirilmesi gereken hususun yerleşen adayların ne kadarının kayıt yaptırdığı ve hangi programlarda kayıt davranışının zayıfladığı olduğunu vurguladı.
Sendikanın açıklamasında, yükseköğretimde kontenjan planlamasının temel amacının yalnızca mevcut üniversite kapasitesini doldurmak olmaması gerektiği belirtildi. Kontenjanların belirlenmesinde ulusal ve yerel iş gücü piyasasının ihtiyaçları, öğrencilerin tercih eğilimleri, üniversitelerin akademik ve fiziki kapasiteleri, öğretim elemanı sayısı, derslik ve laboratuvar imkanları ile ulaşım, barınma ve beslenme şartlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Değerlendirmede, "2026 YKS sonuçlarının verdiği temel mesaj yalnızca devlet üniversitelerinde kontenjanların büyük ölçüde dolmuş olması değildir. Asıl mesele, yerleşen adayların önemli bir bölümünün neden kayıt yaptırmadığı ve bazı programların neden sürdürülebilir öğrenci talebi oluşturamadığıdır" ifadelerine yer verildi.
Ayrıca, mezuniyet sonrası istihdam imkanları zayıflayan veya ihtiyaçtan fazla mezun veren programların kontenjanlarının aynı şekilde sürdürülmesinin öğrencilere, üniversitelere ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından sorun oluşturduğunu bildirdi.
Eğitim-Bir-Sen, yükseköğretimde kontenjanların öğrencilerin gerçek tercihleri, programların istihdam kapasitesi, bölgesel ihtiyaçlar, üniversitelerin akademik ve fiziki imkanları ile ülkenin insan kaynağı planlaması esas alınarak belirlenmesi gerektiğini belirtti.
EĞİTİMCİLER BİRLİĞİ SENDİKASI (EĞİTİM BİR-SEN) TARAFINDAN 2026 YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI SINAVI’NA (YKS) İLİŞKİN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE, "2026 YKS İLK VE EK YERLEŞTİRME SONUÇLARI, YÜKSEKÖĞRETİMDE KONTENJAN POLİTİKASININ YENİ BİR YAKLAŞIMLA ELE ALINMASI GEREKTİĞİNİ GÖSTERMEKTEDİR" DEDİ.
