Yükseköğretim Kurumları Sınavı'na (YKS) saniyelerle geciken adayların yaşadığı çaresizlik anları, sosyal medyada her yıl olduğu gibi yeniden büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Sınav salon kapılarının kapanmasıyla dışarıda kalan öğrencilerin mağduriyetini önlemek amacıyla kamuoyunda "geç kalanlar için ayrı bir sınıf açılsın" fikri gündeme geldi. Yapılan incelemelerde bu önerinin yeni olmadığı, Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) tarafından 2017 yılında da resmi olarak tavsiye edildiği ortaya çıktı.
Ancak Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM), mevcut kuralların ve "15 dakika" sınırının korunması gerektiğini vurgulayarak bu yapıcı görünen öneriye kesin olarak karşı çıktı.
KURALIN ESNETİLMEMESİNİN ARKASINDAKİ 6 TEKNİK GEREKÇE
ÖSYM, milyonlarca adayın katıldığı bu devasa organizasyonda 15 dakika kuralının neden hiçbir şekilde esnetilemeyeceğini şu teknik ve hukuki gerekçelerle sıraladı:
Evrak Eşleşmesi Engeli: Her aday için fotoğraflı ve tek bir optik cevap kağıdı basılmaktadır. Başka bir salona geçiş yapılması, kimlik ve resmi evrak eşleşmesini teknik olarak engellemektedir.
Usulsüzlük Riski: Geç kalan bir adayın planlanan yerinin dışında başka bir salona dahil edilmesi, "başkası yerine sınava girme" (joker aday) gibi organize usulsüzlüklere zemin hazırlamaktadır.
Kopya Teşviki: Özel salon uygulaması, birbirini tanıyan adayların bilerek geç kalıp aynı salonda toplanarak ortaklaşa kopya çekmesini teşvik edebilecek bir açık yaratmaktadır.
Eş Değerlik Sorunu: Bu adaylara farklı zaman diliminde ayrı bir sınav yapılması durumunda soruların zorluk ve eş değerlik derecesi tam olarak sağlanamamakta, bu da genel sıralama adaletini bozmaktadır.
Adalet Algısının Sarsılması: Sınav merkezine zamanında gelen milyonlarca aday ve veli açısından, kurallara uymayanlara ayrıcalık tanındığı algısı oluşmakta ve toplumsal sınav adaleti sarsılmaktadır.
Kaos Uyarısı: ÖSYM'ye göre sınava zamanında alınmamak bir "ceza" değil, bireysel ihmalin yasal bir sonucudur. Kitlesel sınavlarda kuralları esnetmek, tüm sistemde telafi edilemez bir kaosa yol açacaktır.