Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi öğretim üyeleri, Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu ve Dr. Seda Akduman, deprem sonrası binalardaki muhtemel hasarı hızlı bir şekilde tespit etmeyi amaçlayan bir sistem geliştirdi. Bu buluş, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından tescillendi.
Deprem Sonrasında Hızlı Yanıt
Sistem, "Deprem Sonrasında Hızlı Bina Hasar Tespiti Yapılmasını Sağlayan Bir Sistem ve Buna Yönelik Bir Yöntem" adıyla anılıyor. Bu sistem, binaların deprem esnasında gerçekleştirdiği salınımları ölçerek, yapının tasarım aşamasında beklenen davranışıyla karşılaştırmayı ve bina sakinlerine muhtemel hasar konusunda hızlı bilgi vermeyi amaçlıyor.
Prof. Dr. Kutoğlu, deprem sonrası vatandaşların yapı güvenliği konusunda endişe duyduğunu belirterek, bu sistemin, yaşanan sarsıntının tehlikeliliği konusunda hızlı yanıtlar üreteceğini ifade etti. Bu sistemle, vatandaşların yaşadığı endişenin azaltılmasının hedeflendiğini vurguladı.
Çalışma Prensibi ve Uygulanabilirliği
Geliştirilen cihaz, binanın taşıyıcı sistemine monte edilecek ve eş zamanlı olarak sarsıntıları kaydedecek. Normalde, bina tasarım periyodu ile sarsıntı arasında bir karşılaştırma yapılacak. Eğer sarsıntı, bina açısından tehlikeli bir seviyede değilse, vatandaşlar içindeki kaygıyı giderebilecekler. Ancak tehlikeli bir durum saptanırsa, profesyonel destek alarak daha kapsamlı değerlendirme yapılması önerilecek.
Dr. Akduman, sistemin bulundukları konum, kat yüksekliği gibi binaya dair bilgileri önceden tanımlayarak, deprem anında ivmeölçerlerle binanın ne kadar sallandığını ölçtüğünü belirtti. Eğer sarsıntı fazla ise, sistem, "Bina hasar almış olabilir, tekrar binaya girmek tehlikeli olabilir" şeklinde bir uyarı verecek.
Patent sürecinin tamamlanmasının ardından, akademisyenler sistemin yazılımına yönelik akademik çalışmalar yaparak ivmeölçer geliştirdiklerini açıkladılar. Seri üretim aşamasına geçebilmek için yatırımcı desteği beklediklerini belirten Akduman, amaçlarının bu sistemi Türkiye’deki bütün evlere ulaştırmak olduğunu ifade etti.
Son olarak, bu sistemin yalnızca deprem sonrası değerlendirme değil, aynı zamanda Türkiye’nin yapı stokuna ilişkin önemli bir veri tabanı oluşturma potansiyeline sahip olduğu belirtildi. Kullanıcıların sisteme girdiği bilgiler, veri tabanında toplanarak, Türkiye’deki yapıların durumuna dair büyük bir envanter oluşturacak.
DR. SEDA AKDUMAN AÇIKLAMALARDA BULUNDU.
