Hükümetin emekli maaş sistemiyle ilgili değişiklikler için komisyon kurduğu ve çalışmaların başladığı bildirildi. Mevcut sistemde emekli aylıkları üç ayrı döneme göre hesaplanıyor. 1999 öncesi, 2000–2008 arası ve 2008 sonrası çalışma süreleri ayrı ayrı değerlendirilerek ortaya çıkan tutarlar birleştiriliyor.
Her dönem için farklı Aylık Bağlama Oranı (ABO) ve katsayı uygulanması nedeniyle, özellikle 1999 öncesi uzun süre çalışmış olanlar daha avantajlı konumda bulunuyor. Maaş hesaplamasında; sigortalının prime esas kazancı (SPEK), üç dönem için belirlenen ABO oranları, güncelleme katsayısı, önceki yılın enflasyon oranı ve büyümenin yüzde 30’u gibi kriterler dikkate alınıyor.
Yeni düzenleme kapsamında üçlü yapının sadeleştirilmesi, tek bir hesaplama formülüne geçilmesi ve sabit bir Aylık Bağlama Oranı uygulanması seçenekler arasında yer alıyor.
Zam Farklarının Giderilmesi Seçeneği
Mevcut uygulamada SSK ve Bağ-Kur emeklileri altı aylık enflasyon oranında artış alırken, memur emeklileri toplu sözleşme hükümlerine göre zam alıyor. Bu durum iki kesim arasında zam oranı farklılıklarına yol açıyor.
Yapılan değerlendirmelerde, tüm emekliler için ortak bir artış oranı belirlenmesi seçeneği de gündeme geldi. Alternatif olarak altı aylık enflasyon yerine aylık enflasyon artışı kadar düzenli artış yapılması formülü üzerinde durulduğu ifade ediliyor.
Güncelleme Katsayısı ve Aktüeryal Denge
Her yıl değişen enflasyon ve büyüme oranlarına bağlı olarak güncelleme katsayısında ortaya çıkan farklılıkların, emeklilik tarihine göre maaş değişimlerine yol açtığı belirtiliyor. Bu sorunun giderilmesi amacıyla sabit bir güncelleme katsayısı belirlenmesi önerisi de değerlendirilen başlıklar arasında bulunuyor.
Ayrıca bozulan aktüeryal dengenin yeniden sağlanması ve sistemde kalmanın emekli aylığı açısından daha avantajlı hale getirilmesi hedefleri de çalışmalar kapsamında ele alınıyor.
Taban Maaş ve Kademeli Artış Formülü
2019’dan bu yana uygulanan taban maaş sistemi, düşük primle emekli olanlar için destek sağlıyor. Ancak taban maaşın hemen üzerinde aylık alan emekliler açısından gelir farklarının dar olduğu belirtiliyor.
Bu kapsamda taban maaş uygulamasının kaldırılarak kök maaşlara kademeli seyyanen artış yapılması ya da taban maaşın devam etmesi halinde üstünde kalan aylıklara kademeli artış uygulanması seçenekleri üzerinde duruluyor.
Bağ-Kur ve SSK Şartlarının Eşitlenmesi
2008 reformuyla tüm kurumlar SGK çatısı altında birleşmiş olsa da emeklilik şartları ve aylık hesaplamalarında farklılıklar sürüyor. Bağ-Kur’da 9 bin gün olan prim şartının 7 bin 200 güne düşürülmesine yönelik düzenleme seçeneği de gündemde yer alıyor.
Gelir Tamamlayıcı Destek ve “İkinci Maaş” Uygulaması
Emeklilerin gelir düzeyini artırmaya yönelik bir diğer başlık ise kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD). Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla hazırlanan sistemin 2026 yılında pilot illerde başlatılması planlanıyor.
Haziran ayında pilot uygulamayla devreye alınması, ardından ülke genelinde yaygınlaştırılması öngörülen sistemden emeklilerin de yararlanacağı bildirildi. Artan yaşlı nüfusun ihtiyaçlarının sistem kapsamında değerlendirileceği ve desteklerin bu çerçevede belirleneceği ifade edildi.
Emekli maaş sistemine ilişkin kapsamlı düzenlemenin 2027 yılı içinde hayata geçirilmesinin öngörüldüğü, 2026’nın ikinci yarısından itibaren ise ara iyileştirme adımlarının atılmasının seçenekler arasında yer aldığı belirtildi.
