Asgari ücretle çalışan milyonlarca kişinin bordrolarında vergi kesintileriyle ilgili ayrıntılar merak ediliyor. Türkiye'de asgari ücretin belirli tutarı gelir vergisi ve damga vergisi açısından istisna kapsamında tutulurken, ek ödemeler nedeniyle farklı hesaplamalar ortaya çıkabiliyor. Peki asgari ücretliden gelir vergisi kesilir mi, kimler vergi öder ve fazla kesilen para nasıl geri alınır? İşte vergi kesintisi ve iade sürecine ilişkin merak edilenler.
Asgari ücretliden gelir vergisi kesilir mi?
Asgari ücretin ilgili kısmı gelir vergisi ve damga vergisinden istisna tutuluyor. Bu nedenle yalnızca asgari ücret üzerinden çalışan standart bir işçinin ücretinden gelir vergisi kesintisi yapılması beklenmiyor.
Ancak çalışanın maaşına ek olarak mesai, prim, ikramiye veya benzeri ödemeler yapılması halinde bordro hesabı değişebiliyor. Asgari ücret istisnasını aşan bölüm için gelir vergisi hesaplanması söz konusu olabiliyor.
Bu nedenle bordroda vergi kesintisi görülmesi, her durumda yanlış işlem yapıldığı anlamına gelmiyor. Kesintinin hangi ödeme kaleminden kaynaklandığının incelenmesi gerekiyor.
Kimler gelir vergisi öder?
Asgari ücretin üzerinde gelir elde eden çalışanlarda, istisna sınırını aşan tutar üzerinden gelir vergisi hesaplanabiliyor. Özellikle prim, fazla çalışma ücreti, ikramiye ve bazı yan ödemeler toplam kazancı yükseltebildiği için vergi matrahı da değişebiliyor.
Bunun yanında bordro hesaplamasında hata yapılması da kesintiye neden olabilir. Asgari ücret istisnasının yanlış uygulanması veya ücret kalemlerinin hatalı hesaplanması halinde çalışanın maaşından olması gerekenden daha fazla vergi alınabilir.
Bu nedenle çalışanların bordrolarındaki gelir vergisi matrahı ve kesilen gelir vergisi bölümlerini kontrol etmesi önem taşıyor.
Fazla kesilen vergi nasıl geri alınır?
Maaştan fazla veya yersiz vergi kesildiğinin tespit edilmesi halinde düzeltme ve iade süreci gündeme gelebiliyor. Kesintinin nedenine göre ilk başvurulacak yer işverenin muhasebe veya insan kaynakları birimi olabilir.
Özellikle cari dönem içinde yapılan bir bordro hatası söz konusuysa işveren tarafından gerekli düzeltmenin yapılması ve fazla kesilen tutarın çalışana yansıtılması mümkün olabilir.
Verginin iadesiyle ilgili işlemlerde Gelir İdaresi Başkanlığı'nın ilgili sistemleri üzerinden de başvuru yapılabiliyor. Ancak başvurunun yöntemi, verginin neden fazla ödendiğine ve işlemin hangi döneme ait olduğuna göre değişebilir.
Vergi iadesi başvurusu nasıl yapılır?
Fazla veya yersiz vergi ödemesi bulunan kişiler, durumlarına göre Gelir İdaresi Başkanlığı'nın dijital hizmetlerinden yararlanabiliyor. Başvuru sürecinde öncelikle ilgili vergi kaydının ve fazla ödemenin tespit edilmesi gerekiyor.
Vergi iadesi taleplerinde nakit iade veya mevcut vergi borçlarına mahsup gibi seçenekler bulunabiliyor. Başvurunun ardından vergi dairesi tarafından yapılan inceleme sonucuna göre işlem tamamlanıyor.
Çalışanın yalnızca asgari ücret almasına rağmen bordrosunda gelir vergisi kesintisi görmesi halinde ise öncelikle bordronun ayrıntılı şekilde incelenmesi gerekiyor. Ek ödeme bulunup bulunmadığı ve istisnanın doğru uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilmeden doğrudan iade hakkı olduğu sonucuna varılmamalı.
Bordroda hangi vergi kalemleri kontrol edilmeli?
Çalışanların maaş bordrolarında özellikle gelir vergisi matrahı, kesilen gelir vergisi ve ücret kalemlerini karşılaştırması gerekiyor. Prim, ikramiye veya fazla mesai gibi ek ödemeler varsa bunların da bordroya doğru şekilde yansıtılıp yansıtılmadığı kontrol edilmeli.
Bir hesaplama hatasından şüphelenilmesi halinde işverenin muhasebe departmanından bordro hesabının açıklanması istenebilir. Hatanın doğrulanması durumunda ilgili düzeltme işleminin yapılması gündeme gelebilir.
Vergi iadesi konusunda ise çalışanın kendi durumuna ilişkin resmi kayıtları ve bordro bilgilerini esas alması önem taşıyor. Her bordroda görülen kesinti otomatik olarak geri alınabilecek bir vergi anlamına gelmiyor.
