Türkiye’nin en stratejik tarım merkezlerinden biri olan Bursa’da, enginar hasadının başlamasıyla birlikte tarlalarda ve tezgahlarda hareketlilik zirveye ulaştı. Türkiye genelinde İzmir’in ardından en fazla enginar üretiminin yapıldığı kentte, ürünlerin mutfağa hazır hale getirilmesini sağlayan "enginar soyucuları" adeta zamanla yarışıyor. Yaklaşık 3 ay süren kısa sezonda yüksek gelir elde etme imkanı bulan profesyonel soyucular, hem mesleki bir geleneği yaşatıyor hem de tarımsal ekonomiye ciddi bir katma değer sağlıyor.
TÜİK verilerine göre, Bursa genelinde yaklaşık 7 bin 531 dekar alanda gerçekleştirilen üretimle yıllık 9 bin 778 tonluk bir rekor hacme ulaşılmış durumda. Özellikle Mustafakemalpaşa ve coğrafi işaret tesciline sahip Nilüfer’in Hasanağa bölgesi, üretimin ana üssü konumunda yer alıyor. Sadece Hasanağa’da 200 dönümlük alanda üretilen yaklaşık 400 bin adet enginar, başta İstanbul olmak üzere Türkiye’nin dört bir yanından gelen tüccarlar tarafından kapışılıyor. Ancak bu devasa üretimin tüketicinin tabağına ulaşmasındaki en kritik halkayı, "soyucu ustaları" oluşturuyor.
Sülale Boyu Keskin Mesai: 10 Saniyede Bir Enginar
Bursa’nın en hızlı ustalarından biri olan ve mesleği dedesinden devralan Hamza Dinler, ailece bu iş kolunda uzmanlaştıklarını belirtiyor. Babası, ağabeyi, amcası ve kuzenleriyle birlikte sülalece enginar soyduklarını ifade eden 10 yıllık usta Dinler, işin profesyonellik gerektiren detaylarını şu sözlerle aktarıyor:
“Bu işte temel kural, bıçağın sabit kalması ve enginarın avuç içinde dönmesidir. Sadece keskin bir bıçak yetmez; ciddi bir bilek gücü, sabır ve deneyim gerekir. Tempoma göre dakikada 5 enginarı temizleyip bidona atabiliyorum. Bu da günde 8-9 saatlik bir mesaiyle 2 bin 400 adede kadar çıkabiliyor. Vücudu çok yormamak adına haftada 3 gün yoğun çalıştığımda günlük 2 bin adet ortalamayı yakalıyorum.”
"İlk Başladığımda Çok Hastanelik Oldum"
Yüksek kazancın arkasında ise ciddi bir hayati risk ve zorluk barındırıyor. Enginar soymanın dışarıdan bakıldığında kolay bir işlem gibi algılanmasının büyük bir hata olduğunu vurgulayan ustalar, acemilerin kendilerini ciddi şekilde yaralayabileceğine dikkat çekiyor. İlk yıllarında defalarca hastanelik olduğunu belirten Hamza Dinler, "Bıçaklarımız inanılmaz keskin. Küçük bir dikkat dağınıklığı çok ciddi uzuv kayıplarına veya yaralanmalara yol açabilir. Zaten kolay olsaydı bu kadar iyi kazandırmazdı" diyerek işin tehlike boyutuna dikkat çekiyor.
Festival Şampiyonundan Uyarı: "Göründüğü Gibi Kolay Değil"
Bugüne kadar düzenlenen 16 Hasanağa Enginar Festivali’nde tam 11 kez birincilik ödülü alan ve 23 yıldır bölgede enginar üreticiliği yapan 46 yaşındaki Ömer Çinkaya da profesyonel soyucu ekiplerinin hızına yetişmenin imkansız olduğunu doğruluyor. Bursa’nın en hızlı ekibiyle çalıştığını belirten üretici Çinkaya, işin mutfağındaki riski şu sözlerle özetliyor:
"Ben de yılların üreticisiyim ve enginar soyabiliyorum ancak bu ekiplerin hızına ulaşmak ayrı bir yetenek. Ben yavaş soymama rağmen geçmişte kendimi defalarca yaraladım. Evde denemek isteyen vatandaşlarımız çok dikkatli olmalı. Doğru teknik bilinmiyorsa hem ürün ziyan olur hem de ciddi kazalar yaşanır."
Bursa'da başlayan bu hareketlilik, hem tescilli Hasanağa enginarının marka değerini koruyor hem de doğru lojistik ve iş gücüyle tarım işçiliğinin nasıl yüksek gelirli bir sektöre dönüşebileceğini gözler önüne seriyor.
