ABD ile İran arasında yeniden tırmanan askeri gerilim, küresel enerji ve emtia piyasalarında sert dalgalanmalara neden oldu. Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler ve Washington yönetiminin İran petrolüne yönelik aldığı yeni karar, arz endişelerini artırırken petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Artan enflasyon beklentileri ise altın fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.
Hürmüz Boğazı'nda tansiyon yeniden yükseldi
Ateşkes sonrası oluşan görece sakin atmosfer uzun sürmedi. ABD, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırıların ardından İran'a kapsamlı bir askeri operasyon düzenledi.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), operasyon kapsamında İran'a ait 80'den fazla askeri noktanın hedef alındığını duyurdu. Açıklamaya göre hava savunma sistemleri, komuta merkezleri, kıyı radarları, gemisavar füze altyapıları ve çok sayıda Devrim Muhafızları botu operasyon kapsamında vuruldu.
Washington yönetimi, ticari gemilere yönelik saldırıları ateşkes ihlali olarak değerlendirirken, İran ise operasyonun uluslararası anlaşmalara aykırı olduğunu savunarak sert karşılık verileceği mesajını verdi.
İran petrolüne yönelik lisans iptal edildi
Askeri gelişmelerin yanı sıra enerji piyasalarını etkileyen bir diğer önemli adım da ABD'nin İran petrolüne ilişkin kararı oldu.
Washington yönetimi, İran petrolünün belirli süreyle uluslararası piyasalarda satışına imkan tanıyan genel lisansı iptal etti. Böylece İran petrolünün küresel pazara erişimini kolaylaştıran geçici uygulama sona ermiş oldu.
Uzmanlar, bu kararın küresel petrol arzına yönelik belirsizlikleri artırarak fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskıyı güçlendirdiğini değerlendiriyor.
Brent petrol iki ayın en yüksek seviyesinde
Gerilimin yeniden tırmanmasıyla birlikte petrol fiyatları hızlı yükselişe geçti.
Geçtiğimiz hafta 70 dolar seviyelerine kadar gerileyen Brent petrol, son gelişmelerin ardından yeniden yükseliş trendine girdi. Brent petrolün varil fiyatı günü yüzde 5,46 artışla 75,93 dolardan tamamlarken, gün içinde 76,60 dolar seviyesi de görüldü. Böylece petrol fiyatları son iki ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
Enflasyon endişesi altını baskıladı
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, küresel enflasyon beklentilerini yeniden gündeme taşıdı. Yüksek enerji maliyetlerinin faiz politikaları üzerindeki etkisine ilişkin beklentiler, yatırımcıların altın pozisyonlarında satışa yönelmesine neden oldu.
Küresel piyasalarda ons altın günü yüzde 1,42 düşüşle 4.106 dolardan tamamlarken, yeni işlem gününde 4.125 dolar seviyelerinde işlem gördü. Yurt içinde ise spot gram altın 8 Temmuz itibarıyla 6.215 TL seviyesinden güne başladı.
Piyasaların gözü Orta Doğu'da
Analistler, Hürmüz Boğazı'nda yaşanacak yeni gelişmelerin ve ABD-İran hattındaki açıklamaların önümüzdeki günlerde petrol ve altın fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olacağını ifade ediyor. Bölgedeki jeopolitik risklerin artması halinde enerji piyasalarında oynaklığın devam edebileceği değerlendiriliyor.
