Perakendede Çifte Bayram Dopingle Geldi Ama Kira Krizi Kapıda!
Nisan ayında hazır giyim ve ayakkabı sektöründe yaşanan durgunluk, mayıs ayındaki çifte dönemeçle yerini tarihi bir hareketliliğe bıraktı. Anneler Günü ve Kurban Bayramı alışverişlerinin aynı döneme denk gelmesi, perakende sektöründe hem satış adetlerini hem de ciroları zirveye taşıdı. Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) tarafından açıklanan mayıs ayı anket sonuçları, sektörün zorlu bir virajı başarıyla döndüğünü ortaya koydu.
Markaların Yüzde 89'unun Cirosu Katlandı
BMD üyesi markalar arasında yapılan araştırma, mayıs ayındaki ticari ivmeyi gözler önüne serdi. Ankete katılan markaların yüzde 84'ü ürün satış adetlerini artırırken, yüzde 89’u cirolarında ciddi yükselişler kaydetti. Sektördeki bu sıçrama sadece ufak kıpırdanmalarla da sınırlı kalmadı; perakendecilerin yüzde 41'i satış adetlerinde yüzde 21’in üzerinde bir büyüme yakaladı. Ciro tarafında ise markaların yüzde 54'ü yüzde 21 ve üzeri bir artış oranı yakalayarak mayıs ayını son derece verimli kapattı.
Merkez Bankası Verileri Rekoru Teyit Etti
Sektördeki bu bahar havası, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine de doğrudan yansıdı. Resmi verilere göre hazır giyim, ayakkabı, yemek, sağlık ve kozmetik kategorilerinde hem işlem adedi hem de toplam harcama tutarında bugüne kadar ölçülen en yüksek aylık hacme ulaşıldı.
Mayıs ayında yapılan harcamaların sektörel dağılımı ve nisan ayına göre büyüme oranları şu şekilde gerçekleşti:
| Kategori | Mayıs Harcama Tutarı | Ciro Artışı (%) | İşlem Adedi Artışı (%) |
|---|---|---|---|
| Giyim ve Ayakkabı | 208,1 Milyar TL | %64,0 | %67,2 |
| Yeme-İçme | 196,6 Milyar TL | %34,9 | %27,4 |
| Sağlık ve Kozmetik | 116,5 Milyar TL | %23,2 | %23,2 |
Gelişmeleri değerlendiren BMD Başkanı Sinan Öncel, nisan ayındaki daralmanın ardından gelen bu rekorların, zorlu bir ekonomik süreçten geçen perakende sektörü için büyük bir moral kaynağı olduğunu vurguladı.
Büyümenin Arkasındaki Gizli Tehlike: Kira/Ciro Dengesi Bozuldu
Mayıs ayındaki bu rekor tazelemeye ve moral veren tablolara rağmen, markalı perakende sektörü ciddi bir yapısal krizle karşı karşıya. Sektörün en büyük çıkmazı ise fahiş kira artışı talepleri.
BMD verilerine göre, mağazaların sürdürülebilirliğini tehdit eden kira/ciro rasyoları alarm veriyor. 2024 yılında BMD üyelerinin sadece yüzde 20’sinin kira/ciro oranı kritik eşik olan yüzde 15'in üzerindeyken, bu oran 2025'te yüzde 42’ye yükseldi. İçinde bulunduğumuz 2026 yılının ilk dört ayında ise yüzde 56 seviyesine ulaşarak tarihi bir risk oluşturdu.
Mağazaların Yüzde 60'ı Mülk Sahipleriyle Mahkemelik
Kira ve ciro arasındaki dengenin perakendeci aleyhine bozulması, mağaza ekonomilerini derinden sarsarken mülk sahipleri ile markaları da karşı karşıya getirdi. BMD Başkanı Sinan Öncel’in paylaştığı son veriler, krizin hukuki boyutunu da gözler önüne serdi. Mayıs 2026 itibarıyla BMD üyesi markaların yüzde 60,75'i mülk sahipleriyle kira uyuşmazlığı nedeniyle mahkemelik olmuş durumda. Sektör temsilcileri, satışlardaki rekorların kalıcı olabilmesi için kira krizine acil ve kalıcı bir çözüm bulunması gerektiğinin altını çiziyor.
