İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının ardından petrol piyasalarında dalgalanma yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı, uzun süredir 55-60 dolar arasında şekillenirken, gerilimin artmasıyla 70 dolara yaklaşmış, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla 80 dolara kadar yükseldi.
Piyasalarda, İsrail’in saldırıları ve İran’ın karşılık olarak stratejik geçiş noktası Hürmüz Boğazı’nı kapatması sonrası arz kesintisi senaryoları fiyatlara yansıyor.
Uzmanların Petrol Fiyatı Senaryosu
Uzmanlar, olası uzun süreli bir kesintinin petrol fiyatlarını varil başına 85-150 dolar aralığına taşıyabileceğine işaret ediyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) verilerine göre, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri üzerinden geçen boru hatları günlük yaklaşık 3,5 milyon varillik alternatif kapasite sunuyor.
ABD’nin stratejik petrol rezervleri ise 415 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda olası bir uzun süreli kesintinin Asya rafineri marjları ve navlun fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açabileceğini belirtiyor.
Hürmüz Boğazı’na Bağımlılık
Hürmüz Boğazı, günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürününün taşındığı stratejik bir geçiş noktası olarak öne çıkıyor. Ülkelerin bu geçişe bağımlılık oranları dikkat çekiyor:
Japonya petrol ithalatının yaklaşık yüzde 72’sini Hürmüz Boğazı üzerinden sağlıyor.
Güney Kore’nin bağımlılığı yüzde 65 seviyesinde.
Çin ve Hindistan için bağımlılık oranı yaklaşık yüzde 50 olarak kaydedildi.
Avrupa genelinde bağımlılık ortalama yüzde 18 düzeyinde.
ABD’nin Hürmüz geçişine bağımlılığı ise yaklaşık yüzde 2 seviyesinde bulunuyor.
Küresel Enerji Piyasasına Etkiler
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin, özellikle Asya ve Avrupa piyasalarında arz güvenliği ve navlun maliyetleri üzerinde etkili olduğu görülüyor. Petrol rezervleri olası bir kesintiyi sınırlı ölçüde karşılayabilirken, fiyatların artış senaryosu, küresel enerji ticareti için takip ediliyor.
