Anayasa Mahkemesi (AYM), noterlerin tatil günlerinde ve mesai saatleri dışındaki çalışma esaslarının yönetmelikle belirlenmesini öngören yasal düzenlemeyi anayasaya aykırı bularak iptal etti. Yüksek Mahkeme, çalışanların en temel haklarından biri olan "dinlenme hakkının" sınırlarının idari yönetmeliklerle değil, doğrudan kanun eliyle çizilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Muhalefetin başvurusu üzerine dosyayı inceleyen AYM, iptal hükmünün doğuracağı yasal boşluğun giderilmesi amacıyla yeni bir düzenleme yapılması için Meclis'e 9 aylık bir süre tanıdı. İptal kararı bu sürenin dolmasının ardından yürürlüğe girecek.
Düzenleme Neden Yüksek Yargıya Taşındı?
Süreç, TBMM’de kabul edilen 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un yasalaşmasının ardından başladı. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), kanun kapsamında Noterlik Kanunu’nun 52. maddesine eklenen ve noterlerin tatil günlerindeki çalışma usullerini Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmeliğe devreden hükmün anayasal hakları ihlal ettiği gerekçesiyle iptal davası açtı.
Başvuruyu esastan inceleyen Anayasa Mahkemesi, yaptığı değerlendirmeler sonucunda düzenlemenin anayasanın ruhuna ve temel hakların korunması ilkesine aykırı olduğuna hükmederek iptal kararı verdi.
AYM Gerekçesi: Dinlenme Hakkı Kanunla Korunur
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren gerekçeli kararda, Anayasa’nın 50. maddesinde güvence altına alınan "dinlenme hakkı" hatırlatıldı. Yüksek Mahkeme, hafta tatili, resmi tatiller ve izin haklarına ilişkin her türlü sınırlama veya düzenlemenin anayasal olarak ancak ve ancak kanun vasıtasıyla yapılabileceğini vurguladı.
Kararda, noterliğin her ne kadar serbest bir meslek olarak icra edilse de özü itibarıyla bir "kamu görevi" niteliği taşıdığı ifade edildi. Bu nedenle, noterlerin tatil günlerinde çalıştırılmasına dair usul, esas ve genel çerçevenin yasa metninde açıkça belirtilmesi gerektiği; bu yetkinin tamamen yönetmeliğe bırakılmasının dinlenme hakkına anayasaya aykırı bir sınırlama getirdiği aktarıldı.
Yeni Düzenleme İçin Meclis’e 9 Ay Süre
Yüksek Mahkeme, iptal edilen hükmün hemen yürürlükten kalkmasının hukuki bir boşluk yaratmaması adına kritik bir hamle yaptı. Kararın, Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı. Bu süreç zarfında yasama organının, AYM’nin gerekçelerini dikkate alarak noterlerin tatil ve nöbet mesailerini yasal bir çerçeveye oturtması bekleniyor.
