Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, resmi ziyaret kapsamında gittiği Irak’ın başkenti Bağdat’ta enerji diplomasisi açısından kritik açıklamalarda bulundu.
Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ile bir araya gelen Bakan Bayraktar, Irak'tan Ceyhan'a petrol akışının kesintisiz devam edeceğini bildirdi. Görüşmenin ardından iki ülke arasındaki enerji iş birliğinin geleceğine dair teknik detayları paylaşan Bayraktar, “Önümüzdeki 12 ayı kapsayacak bir anlaşmayı son aşamasına getirdik. Önümüzdeki günlerde bu anlaşmayı imzalamayı ve kamuoyuyla paylaşmayı hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.
Bağdat'ta gerçekleştirilen ve petrol ile doğal gaz alanlarındaki stratejik ortaklıkların masaya yatırıldığı görüşmede, mevcut altyapının en etkin şekilde kullanılması ve yeni hat bağlantılarıyla desteklenmesi üzerinde duruldu.
Bakan Bayraktar, iki ülke arasındaki ticari bağları güçlendirecek olan büyük ölçekli Kalkınma Yolu Projesi’ni yalnızca bir ticaret ve ulaştırma koridoru olarak görmediklerini, bu hattı aynı zamanda bölgesel bir enerji koridoruna dönüştürmeyi hedeflediklerini vurguladı. Irak’ta kurulan yeni hükümet ile koordineli ve yakın bir iş birliği anlayışıyla ilerlemeyi önemsediklerini belirten Bayraktar, bu kapsamda atılacak somut adımların iki ülke arasındaki ortaklığı çok daha ileri bir seviyeye taşıyacağına inandığını sözlerine ekledi.
Boru hattındaki arz kesintisi ve tahkim süreci
Uluslararası enerji hukuku, petrol piyasaları ve boru hattı taşımacılığı analitiği raporlarına göre, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatlar, Paris merkezli Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Tahkim Merkezi'nin Irak merkezi hükümeti ile Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasındaki bağımsız petrol satışı anlaşmazlığına ilişkin Mart 2023'te verdiği kararın ardından proaktif olarak durdurulmuştu.
Yaklaşık 40 ay süren bu hukuki ve teknik kesinti süreci boyunca, günlük 450 bin varil ham petrolün küresel pazarlara erişimi kısıtlanırken; Türkiye, boru hattının kendi topraklarında kalan kısmını 6 Şubat depremlerinin ardından kapsamlı bir teknik bakıma alarak operasyonel olarak yeniden hazır hale getirmişti. Bağdat yönetimi ile varılan bu yeni 12 aylık mutabakat, küresel petrol arz güvenliğini destekleyen yasal bir zemin oluşturması açısından stratejik bir başarı olarak kabul ediliyor.
Enerji koridorlarının güvenliği ve bölgesel istikrar açısından hayati öneme sahip olan Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı, Ceyhan Limanı üzerinden özellikle Avrupa pazarına ham petrol tedarik edilmesinde ana arterlerden biri olarak konumlanıyor. Bakan Bayraktar ve Iraklı mevkidaşı Hüdeyir arasında mutabık kalınan teknik protokollerin, önümüzdeki günlerde her iki ülkenin resmi delegasyonlarının katılımıyla düzenlenecek törenle imzalanması ve yürürlüğe girmesi bekleniyor.
