Kira geliri elde eden mükellefler için beyanname sürecinde sona yaklaşılırken, son tarih 31 Mart olarak açıklandı. 2025 yılına ilişkin belirlenen sınırlar kapsamında, konuttan 47 bin liranın, iş yerinden ise 330 bin liranın üzerinde kira geliri elde edenlerin beyanname vermesi gerekiyor.
Beyanname Sürecinde Son Günlere Girildi
1 Mart’ta başlayan kira geliri beyan sürecinde son üç günlük döneme girildi. Mükelleflerin, kira gelirlerinin yanı sıra beyan edilmesi gereken diğer gelir unsurlarını da eksiksiz ve doğru şekilde bildirmesi gerekiyor. Süre içinde beyanname vermeyenlerin cezai yaptırımlarla karşılaşabileceği belirtildi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, mükelleflerin beyannamelerini son güne bırakmamaları yönünde uyarıda bulundu.
Denetimler Yapay Zeka Destekli Sistemlerle Artırıldı
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), beyan süresinin sonuna yaklaşılmasıyla birlikte denetimlerini artırdı. Geliştirilen yapay zeka destekli sistemler aracılığıyla mükelleflerin gelir ve beyanları kapsamlı şekilde izleniyor.
Bankalar, finans kuruluşları ile kamu ve özel sektörden elde edilen veriler tek merkezde toplanarak analiz ediliyor. Bu veriler, beyan sistemleriyle entegre edilerek mükelleflerin ekonomik faaliyetleriyle beyanları karşılaştırılıyor.
Uyumsuzluklar Analizlerle Tespit Ediliyor
Sistemler, gelir ile beyan edilen kazanç arasındaki uyumsuzlukları, olağan dışı ciro değişimlerini ve finansal davranışlardaki farklılıkları analiz ediyor. Bu sayede beyan dışı bırakılan kazançların tespiti sağlanıyor.
Ayrıca Mekansal Veri Analizi (MEVA) Projesi kapsamında gayrimenkul alım-satım işlemleri de inceleniyor. Taşınmazların konumu, metrekare değerleri, arz-talep dengesi ve diğer göstergeler değerlendirilerek fiyat analizleri yapılıyor.
Uydu görüntüleri, tapu kayıtları ve coğrafi bilgi sistemleri verileri entegre edilerek piyasa değerinden sapmalar belirleniyor ve riskli işlemler tespit ediliyor.
Kira Gelirlerine Çapraz Kontrol
Kira gelirlerinin tespiti amacıyla saha çalışmaları da yürütülüyor. Kiracı ve ev sahipleriyle yapılan görüşmelerden elde edilen veriler; elektrik, su ve doğal gaz abonelik bilgileriyle birlikte değerlendiriliyor.
Tüketim verileri ve kullanım sürekliliği gibi göstergeler üzerinden kira ilişkisinin varlığı analiz edilerek beyanlarla karşılaştırma yapılıyor.
Hangi Gelirler Beyan Kapsamında
Beyan sürecinde yalnızca kira gelirleri değil, ücret gelirleri, menkul sermaye iratları ve değer artış kazançları da dikkate alınıyor. 2025 yılı için belirlenen sınırların üzerinde gelir elde eden mükelleflerin beyanname vermesi gerekiyor.
Belirlenen tutarların altında gelir elde edenler ise beyanname yükümlülüğünden muaf tutuluyor.
Beyanname Verme ve Ödeme Süreci
Mükellefler, beyannamelerini GİB’in “Hazır Beyanname Sistemi” üzerinden veya Dijital Vergi Dairesi aracılığıyla verebiliyor. Ayrıca vergi daireleri üzerinden de işlem yapılabiliyor.
Tahakkuk eden vergilerin birinci taksiti 31 Mart’a, ikinci taksiti ise 31 Temmuz’a kadar ödenebiliyor. Ödemeler, Dijital Vergi Dairesi, bankalar ve PTT şubeleri aracılığıyla gerçekleştirilebiliyor.
Gider Yöntemleri ve İndirimler
Beyanname sürecinde gerçek gider ve götürü gider olmak üzere iki yöntem bulunuyor. Gerçek gider yönteminde belirli harcamalar gelirden düşülebiliyor. Götürü gider yönteminde ise istisna sonrası kalan gelirin yüzde 15’i gider olarak kabul ediliyor.
Belirli şartları taşıyan mükellefler istisnadan yararlanabiliyor. Ancak kira gelirini süresinde beyan etmeyenler veya eksik bildirimde bulunanlar bu haktan faydalanamıyor.
Yurt dışında yaşayan vatandaşlar da Türkiye’de elde ettikleri kira gelirleri için dar mükellef kapsamında beyanname verebiliyor.
