Sanayinin temel hammaddelerinden biri olan bakır, küresel dönüşümle birlikte stratejik bir emtiaya dönüştü. Son verilere göre bakır fiyatları, uluslararası piyasalarda tarihi zirveye yaklaşarak libresi 5,96 dolar seviyesine kadar yükseldi.
Uzmanlara göre bu yükselişin temel nedenleri şunlar:
Yapay zekâ ve veri merkezleri: Yüksek enerji tüketimi ve yoğun bakır kullanımı
Elektrikli araçlar: Geleneksel araçlara kıyasla 3–4 kat daha fazla bakır ihtiyacı
Yenilenebilir enerji yatırımları: Güneş ve rüzgâr enerjisi altyapısında bakır vazgeçilmez
Çin etkisi: Elektrikli araç ve çip üretimindeki artış
2040’a Kadar %50 Talep Artışı: Bakır Kıtlığı mı Geliyor?
S&P Global’in yayımladığı “Yapay Zekâ Çağında Bakır” raporuna göre, küresel bakır talebi:
2025: 28 milyon ton
2040: 42 milyon ton
Bu artışla birlikte, yeterli yatırım yapılmaması halinde 10 milyon metrik tonluk arz açığı oluşabileceği belirtiliyor.
Bakır Arzı Neden Yetersiz Kalıyor?
Bakır üretiminde yaşanan sorunlar fiyatlar üzerindeki baskıyı artırıyor:
Ortalama bir bakır madeninin keşiften üretime geçiş süresi 17 yıl
Güney Amerika’da cevher kalitesi düşüyor
Çevresel izinler ve maliyetler üretimi yavaşlatıyor
Enflasyon ve derin madencilik giderleri maliyetleri katlıyor
Uzman Yorumu: “Çin Ekonomisi Canlanırsa Fiyatları Kimse Tutamaz”
Vadeli işlemler ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, bakırın küresel yavaşlamaya rağmen güçlü kaldığını vurguladı:
“Çin’de elektrikli araç, çip ve yapay zekâ yatırımları bakır talebini canlı tutuyor. Çin ekonomisi yeniden güçlü büyüme dönemine girerse bakır fiyatları bugünkü seviyelerin çok üzerine çıkabilir.”
Yatırımcı Rotayı Değiştiriyor: Gümüşten Bakıra Kayış
Piyasalarda dikkat çeken bir diğer gelişme ise yatırımcı tercihlerindeki değişim. Analistlere göre:
Fiziki gümüş talebi yavaşlıyor
Bakır, “teknoloji metali” ve “yeni güvenli liman” olarak öne çıkıyor
Bu durum, bakırın yalnızca sanayi metali değil, aynı zamanda uzun vadeli yatırım aracı olarak da görülmeye başlandığını gösteriyor.
Bakır Yeni Altın mı Oluyor?
Uzmanlara göre bakır:
Enerji dönüşümünün anahtarı
Yapay zekâ çağının stratejik hammaddesi
Arzı sınırlı, talebi hızla artan bir emtia
Bu nedenle önümüzdeki yıllarda “kırmızı altın” tanımının çok daha sık kullanılacağı öngörülüyor.
